Εργατική Πρωτομαγιά: Η ιστορία της 1ης Μαΐου από το Σικάγο έως την Ελλάδα

Η Εργατική Πρωτομαγιά αποτελεί ετήσια γιορτή με παγκόσμιο χαρακτήρα για τους ανθρώπους της μισθωτής εργασίας, σηματοδοτώντας τους αγώνες και τις διεκδικήσεις της εργατικής τάξης.

Εργατική Πρωτομαγιά: Η ιστορία της 1ης Μαΐου από το Σικάγο έως την Ελλάδα

Με συγκεντρώσεις και πορείες, οι εργαζόμενοι προβάλλουν τα κοινωνικά και οικονομικά τους επιτεύγματα, ενώ ταυτόχρονα καθορίζουν το διεκδικητικό τους πλαίσιο για το μέλλον. Παράλληλα, η Πρωτομαγιά αποτελεί απεργία και όχι απλή αργία, όπως ισχύει σε πολλές χώρες, μεταξύ αυτών και η Ελλάδα.

Η καθιέρωση της Πρωτομαγιάς και τα γεγονότα στο Σικάγο

Η Πρωτομαγιά ως εργατική γιορτή καθιερώθηκε στις 20 Ιουλίου 1889, κατά τη διάρκεια του ιδρυτικού συνεδρίου της Δεύτερης Διεθνούς στο Παρίσι, σε ανάμνηση των γεγονότων του Απεργία του Σικάγου 1886.

Την 1η Μαΐου 1886, εργατικά συνδικάτα στις Ηνωμένες Πολιτείες ξεκίνησαν μαζικές απεργιακές κινητοποιήσεις με βασικό αίτημα την καθιέρωση του οκταώρου και τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας. Την περίοδο εκείνη, το εργασιακό πλαίσιο ήταν σχεδόν ανύπαρκτο, επιτρέποντας στους εργοδότες να απασχολούν εργαζόμενους χωρίς περιορισμούς, ακόμη και τις Κυριακές.

Στις κινητοποιήσεις συμμετείχαν περίπου 350.000 εργάτες σε 1.200 εργοστάσια, με τη μεγαλύτερη συγκέντρωση να πραγματοποιείται στο Σικάγο, όπου 90.000 άνθρωποι διαδήλωσαν με επικεφαλής τον Άλμπερτ Πάρσονς.

Από τις συγκρούσεις στην αιματοχυσία της Χεϊμάρκετ

Τα γεγονότα κλιμακώθηκαν δύο ημέρες αργότερα, έξω από το εργοστάσιο ΜακΚόρμικ, όταν σημειώθηκαν συγκρούσεις μεταξύ απεργών και απεργοσπαστών, με την επέμβαση της αστυνομίας να οδηγεί στον θάνατο τεσσάρων εργατών.

Την επόμενη ημέρα, πραγματοποιήθηκε συγκέντρωση διαμαρτυρίας στην Πλατεία Χεϊμάρκετ. Παρότι αρχικά ήταν ειρηνική, εξελίχθηκε σε αιματηρό επεισόδιο, όταν ρίφθηκε χειροβομβίδα προς τις αστυνομικές δυνάμεις, προκαλώντας τον θάνατο ενός αστυνομικού και τον τραυματισμό δεκάδων.

Η αστυνομία άνοιξε πυρ κατά των διαδηλωτών, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν τουλάχιστον τέσσερις και να τραυματιστεί άγνωστος αριθμός, ενώ συνολικά επτά αστυνομικοί έχασαν τη ζωή τους.

Η δίκη και οι καταδίκες

Για τη βομβιστική επίθεση κατηγορήθηκαν οκτώ αναρχοσυνδικαλιστές, μεταξύ των οποίων οι Άουγκουστ Σπις, Γκέοργκ Έγκελ, Άντολφ Φίσερ και Άλμπερτ Πάρσονς.

Η δίκη ξεκίνησε τον Ιούνιο του 1886, με τον εισαγγελέα να ζητά τη θανατική ποινή χωρίς να προσκομίσει στοιχεία που να συνδέουν άμεσα τους κατηγορούμενους με την επίθεση. Οι ένορκοι τους έκριναν ενόχους, επιβάλλοντας βαριές ποινές, μεταξύ αυτών και θανάτου.

Στις 11 Νοεμβρίου 1887, τέσσερις από τους καταδικασθέντες οδηγήθηκαν στην αγχόνη, ενώ η υπόθεση θεωρείται μέχρι σήμερα μία από τις σημαντικότερες περιπτώσεις κακοδικίας στην ιστορία των ΗΠΑ.

Το 1893, ο κυβερνήτης του Ιλινόις Τζον Πίτερ Άλτγκελντ αναγνώρισε ότι οι καταδικασθέντες ήταν αθώοι και προχώρησε σε απονομή χάριτος στους επιζώντες.

Η Εργατική Πρωτομαγιά στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, ο πρώτος εορτασμός της Εργατικής Πρωτομαγιάς πραγματοποιήθηκε το 1893 στην Αθήνα, με πρωτοβουλία του Σταύρος Καλλέργης και του Κεντρικού Σοσιαλιστικού Συλλόγου.

Η συγκέντρωση έγινε την Κυριακή 2 Μαΐου στο Παναθηναϊκό Στάδιο, με συμμετοχή εργαζομένων και σοσιαλιστών, οι οποίοι ενέκριναν ψήφισμα με βασικά αιτήματα:

  • καθιέρωση της Κυριακής ως ημέρας ανάπαυσης
  • οκτάωρη εργασία
  • σύνταξη για εργαζόμενους που δεν μπορούν να εργαστούν

Το ψήφισμα κατατέθηκε στη Βουλή τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους. Ο Σταύρος Καλλέργης, διαμαρτυρόμενος για την καθυστέρηση στην ανάγνωσή του, συνελήφθη εντός του κοινοβουλίου, ξυλοκοπήθηκε από τη φρουρά και κρατήθηκε για δύο ημέρες.

Στη συνέχεια καταδικάστηκε σε φυλάκιση 10 ημερών, ολοκληρώνοντας με αυτόν τον τρόπο τον πρώτο εορτασμό της Εργατικής Πρωτομαγιάς στη χώρα.

Πηγή: SanSimera.gr