Η άνοδος των άκρων και η κρίση του ευρωπαϊκού Κέντρου

Η άνοδος των πολιτικών άκρων στην Ευρώπη και η κρίση εμπιστοσύνης προς το πολιτικό Κέντρο βρίσκονται στο επίκεντρο άρθρου του δικηγόρου και πρώην Γενικού Γραμματέα του Πρωθυπουργού Γρηγόρη Δημητριάδη.

Με αφετηρία τις τελευταίες πολιτικές εξελίξεις στη Γερμανία και την ενίσχυση του AfD, θέτει το ερώτημα εάν η απάντηση στην άνοδο των άκρων μπορεί να περιορίζεται στην καταγγελία των ψηφοφόρων που στρέφονται προς αυτά.

«Όταν ανεβαίνουν τα άκρα, το πρώτο ερώτημα που οφείλει να απευθύνει στον εαυτό του το Κέντρο είναι “τι κάναμε και δεν μας εμπιστεύονται πια;”», αναφέρει.

Η περίπτωση της Γερμανίας

Η Γερμανία αποτελεί το βασικό παράδειγμα της ανάλυσης, με την ενίσχυση του AfD και την παράλληλη υποχώρηση παραδοσιακών κομμάτων εξουσίας.

Η μετακίνηση ψηφοφόρων προς το AfD συνδέεται στο άρθρο όχι μόνο με ιδεολογικές επιλογές, αλλά και με την οικονομική ανασφάλεια, το κόστος ζωής, την απογοήτευση από το ομοσπονδιακό κράτος και την αίσθηση εγκατάλειψης ολόκληρων περιοχών.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Κουτσούμπας: Θα είναι τεράστιο κέρδος ένα ακόμα πιο ισχυρό ΚΚΕ στις εκλογές

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις μετακινήσεις ψηφοφόρων από διαφορετικούς πολιτικούς χώρους προς το AfD, με το επιχείρημα ότι η συλλήβδην αντιμετώπισή τους ως ιδεολογικά ακροδεξιών παραβλέπει τα διαφορετικά κίνητρα της ψήφου.

Οι κυβερνήσεις συνεργασίας και η πολιτική ακινησία

Ένα δεύτερο ζήτημα που αναδεικνύεται είναι η λειτουργία των κυβερνήσεων συνεργασίας στην Ευρώπη. Οι κυβερνητικοί συνασπισμοί δεν παρουσιάζονται ως πρόβλημα από μόνοι τους. Επισημαίνεται, ωστόσο, ο κίνδυνος πολιτικής ακινησίας όταν η συνεργασία καταλήγει σε διαρκείς συμβιβασμούς μεταξύ κομμάτων με διαφορετικές εκλογικές βάσεις και προτεραιότητες.

Η σημερινή Γερμανία χρησιμοποιείται ως χαρακτηριστικό παράδειγμα, σε μια περίοδο κατά την οποία καλείται να προχωρήσει σε μεταρρυθμίσεις στην οικονομία, την ενέργεια, τις υποδομές, την άμυνα, το κοινωνικό κράτος και τη μετανάστευση.

Η κληρονομιά της Μέρκελ

Σημαντικό μέρος του άρθρου αφορά την περίοδο της Άνγκελα Μέρκελ και την άποψη ότι δεν μπορούν όλα τα σημερινά προβλήματα της Γερμανίας να αποδοθούν στον Φρίντριχ Μερτς.

Η εξάρτηση από τη φθηνή ρωσική ενέργεια, η μεγάλη σημασία της κινεζικής αγοράς για τη γερμανική οικονομία και η διαχείριση της μεταναστευτικής κρίσης του 2015 παρουσιάζονται ως επιλογές που εξακολουθούν να επηρεάζουν τη χώρα.

Η σταθερότητα της εποχής Μέρκελ αποδίδεται εν μέρει σε ένα ιδιαίτερα ευνοϊκό διεθνές οικονομικό και γεωπολιτικό περιβάλλον, το οποίο πλέον έχει αλλάξει δραστικά.

Η πίεση στη Γαλλία

Η Γαλλία αποτελεί το δεύτερο μεγάλο παράδειγμα. Το υψηλό δημόσιο χρέος, ο πολιτικός κατακερματισμός και η δυσκολία σχηματισμού σταθερών κοινοβουλευτικών πλειοψηφιών συνθέτουν ένα διαφορετικό, αλλά εξίσου πιεστικό περιβάλλον για το πολιτικό Κέντρο.

Η πίεση προέρχεται τόσο από τη δεξιά όσο και από την αριστερή πλευρά του πολιτικού φάσματος, ενισχύοντας την εικόνα ενός Κέντρου που δυσκολεύεται να διατηρήσει την πολιτική κυριαρχία προηγούμενων δεκαετιών.

Το Κέντρο ως «ψυχρό λογιστήριο»

Στον πυρήνα της ανάλυσης βρίσκεται το ερώτημα για το τι συνέβη στο ευρωπαϊκό πολιτικό Κέντρο.

Για δεκαετίες η πολιτική του δύναμη στηριζόταν στην υπόσχεση ασφάλειας, ευημερίας, κοινωνικής κινητικότητας και ευρωπαϊκής προοπτικής. Σταδιακά, όμως, άρχισε να κυριαρχεί περισσότερο η γλώσσα των οικονομικών δεικτών, του χρέους, των ελλειμμάτων, των δημοσιονομικών κανόνων, της ανταγωνιστικότητας και των μεταρρυθμίσεων.

«Όλα αυτά είναι αναγκαία. Δεν συνιστούν όμως πολιτικό όραμα», σημειώνεται χαρακτηριστικά.

Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η άνοδος των άκρων δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο με πολιτικά και θεσμικά αναχώματα ή με απαξιωτικούς χαρακτηρισμούς προς τους ψηφοφόρους τους.

Το ερώτημα επιστρέφει τελικά στις ίδιες τις παραδοσιακές πολιτικές δυνάμεις και στους λόγους για τους οποίους ένα αυξανόμενο τμήμα της κοινωνίας παύει να τις εμπιστεύεται.

«Το πρώτο ερώτημα που οφείλει να απευθύνει στον εαυτό του το Κέντρο δεν είναι “τι έπαθαν οι ψηφοφόροι;”. Είναι “τι κάναμε εμείς και δεν μας εμπιστεύονται πια;”».

Άρθρο του Γρηγόρη Δημητριάδη στο protagon.gr