ΚΕΔΕ: Μαραθώνια συνεδρίαση για τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Ο Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης απασχόλησε το διοικητικό συμβούλιο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας, ΚΕΔΕ, σε μαραθώνια συνεδρίαση, παρουσία του υπουργού Εσωτερικών, Θεόδωρου Λιβάνιου.

Ο υπουργός παρουσίασε το νέο πλαίσιο μεταρρυθμίσεων για την τοπική αυτοδιοίκηση, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για έναν «συνολικό κώδικα» και όχι για μια απλή νομοθετική τακτοποίηση εκκρεμοτήτων.

Λιβάνιος: Γιατί καταργείται ο δεύτερος γύρος στις αυτοδιοικητικές εκλογές

Αναφερόμενος στο κεντρικό ζήτημα του σχεδίου νόμου, το οποίο τέθηκε την περασμένη εβδομάδα σε δημόσια διαβούλευση, ο Θεόδωρος Λιβάνιος υπερασπίστηκε την κατάργηση του δεύτερου γύρου στις αυτοδιοικητικές εκλογές.

Όπως υποστήριξε, ο δεύτερος γύρος οδηγούσε σε μειωμένη συμμετοχή και ευκαιριακές συνεργασίες.

Για τη μητροπολιτική διοίκηση, επισήμανε ότι το ζήτημα παραμένει ανοιχτό, κυρίως για την Αττική και τη Θεσσαλονίκη. Με τον τρόπο αυτό άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο μελλοντικών αλλαγών στη δομή της πρωτοβάθμιας αυτοδιοίκησης στα δύο μεγάλα πολεοδομικά συγκροτήματα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Πτώση ασανσέρ στο 414 Στρατιωτικό Νοσοκομείο με τραυματισμό εργαζομένου του ΟΣΕ

Τα οικονομικά των δήμων και οι ΚΑΠ

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε από τον υπουργό Εσωτερικών στα οικονομικά των δήμων.

Ο κ. Λιβάνιος σημείωσε ότι οι Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι, ΚΑΠ, αυξήθηκαν κατά 1,1 δισ. ευρώ από το 2019 έως σήμερα, φτάνοντας τα 2,9 δισ. ευρώ.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η μηνιαία δόση των ΚΑΠ ανέρχεται πλέον στα 164 εκατ. ευρώ, έναντι 125 εκατ. ευρώ το 2023.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στη δημιουργία ειδικού αποθεματικού για φυσικές καταστροφές, ώστε οι δήμοι να μπορούν να ανταποκρίνονται άμεσα σε έκτακτες ανάγκες.

Οι παρατηρήσεις των μελών του ΔΣ της ΚΕΔΕ

Τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου της ΚΕΔΕ κατέθεσαν παρατηρήσεις και προτάσεις επί του σχεδίου νόμου.

Στο επίκεντρο των παρεμβάσεων βρέθηκαν ζητήματα θεσμικής λειτουργίας, αρμοδιοτήτων και οικονομικής αυτοτέλειας των δήμων.

Κυρίζογλου: «Σημαντική θεσμική τομή» ο νέος κώδικας

Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, Λάζαρος Κυρίζογλου, ενημέρωσε το διοικητικό συμβούλιο ότι έχει ήδη αποσταλεί προς τις περιφερειακές ενώσεις δήμων και τα μέλη του ΔΣ αναλυτική καταγραφή των θέσεων που έχουν ενσωματωθεί στο σχέδιο νόμου, καθώς και εκείνων που εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο διεκδίκησης.

Όπως τόνισε, σημαντικός αριθμός προτάσεων της ΚΕΔΕ έχει ήδη υιοθετηθεί, γεγονός που, σύμφωνα με τον ίδιο, αποδεικνύει τη συμβολή της πρωτοβάθμιας αυτοδιοίκησης στη διαμόρφωση του νέου θεσμικού πλαισίου.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι παραμένουν ανοιχτά κρίσιμα ζητήματα, τα οποία αφορούν την ενίσχυση της διοικητικής και οικονομικής αυτοτέλειας των δήμων και συνδέονται με τη συνταγματική αναθεώρηση.

Ο κ. Κυρίζογλου χαρακτήρισε τον νέο κώδικα «σημαντική θεσμική τομή», καθώς επιχειρεί να ενοποιήσει το κατακερματισμένο νομοθετικό πλαίσιο που διέπει τη λειτουργία της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Η πορεία της συζήτησης για τον νέο κώδικα

Σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΚΕΔΕ, η συζήτηση για τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης ξεκίνησε επισήμως από το συνέδριο της ΚΕΔΕ στη Ρόδο το 2024.

Συνεχίστηκε στο συνέδριο της Αλεξανδρούπολης το 2025 και στη γενική συνέλευση της ΚΕΔΕ τον Δεκέμβριο του 2025, καταλήγοντας στο σχέδιο νόμου που βρίσκεται σήμερα σε δημόσια διαβούλευση.

Ο κ. Κυρίζογλου απέδωσε ιδιαίτερη σημασία στο γεγονός ότι η συζήτηση για τον νέο κώδικα συμπίπτει χρονικά με την έναρξη του διαλόγου για τη συνταγματική αναθεώρηση.

«Ο νέος κώδικας δεν είναι το τέλος της διαδρομής. Είναι όμως ένα σημαντικό βήμα για να διεκδικήσουμε τις αναγκαίες αλλαγές που θα κατοχυρώσουν ουσιαστικά την πλήρη διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια των δήμων», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Οι θετικές διατάξεις που ξεχωρίζει η ΚΕΔΕ

Μεταξύ των θετικών διατάξεων που περιλαμβάνονται στο σχέδιο νόμου, ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ ξεχώρισε την πλήρη κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας, ΕΧΤΑ.

Αναφέρθηκε επίσης στην ενσωμάτωση του πρόσθετου πρωτοκόλλου για τη συμμετοχή των πολιτών στις υποθέσεις των ΟΤΑ.

Παράλληλα, στάθηκε στη θεσμική θωράκιση της δημοτικής περιουσίας, μέσω της πρόβλεψης ότι δεν μπορεί να υπάρξει παρέμβαση στη διοίκηση και διαχείρισή της χωρίς τη σύμφωνη γνώμη των δημοτικών συμβουλίων.

Θετική αξιολόγηση υπήρξε και για τη διατήρηση του ισχύοντος πλαισίου καθορισμού των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων, σύμφωνα με πάγιο αίτημα της ΚΕΔΕ.

Δούκας: Σφοδρή κριτική στον νέο κώδικα

Από την πλευρά του, ο δήμαρχος Αθηναίων και επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης στο ΔΣ της ΚΕΔΕ, Χάρης Δούκας, άσκησε σφοδρή κριτική στον νέο κώδικα.

Έκανε λόγο για διατάξεις που, όπως υποστήριξε, υπονομεύουν τη διοικητική αυτοτέλεια των δήμων και αλλοιώνουν βασικές δημοκρατικές αρχές.

Ο κ. Δούκας εστίασε κυρίως στο άρθρο 730 του σχεδίου νόμου, ζητώντας την άμεση απόσυρσή του.

Το άρθρο 730 και οι εργαζόμενοι στους δήμους

Σύμφωνα με τον δήμαρχο Αθηναίων, το άρθρο 730 προβλέπει ότι υπηρεσιακοί παράγοντες των υπουργείων Εσωτερικών και Οικονομικών θα παρίστανται υποχρεωτικά στα δικαστήρια για υποθέσεις εργαζομένων στους δήμους.

Όπως υποστήριξε, οι υπηρεσιακοί παράγοντες θα υπερασπίζονται απολύσεις, ακόμη και όταν τα δημοτικά συμβούλια έχουν αποφασίσει ομόφωνα ότι οι συγκεκριμένοι εργαζόμενοι καλύπτουν πάγιες και διαρκείς ανάγκες.

«Είναι ευθεία καταστρατήγηση του Συντάγματος και των λίγων ψηγμάτων διοικητικής αυτοτέλειας που έχουν απομείνει», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Δούκας.

Παράλληλα, συνέδεσε τη διάταξη με τον λεγόμενο «νόμο Βορίδη», την κατάργηση του οποίου, όπως υπενθύμισε, έχει ζητήσει ομόφωνα η ΚΕΔΕ.

Κριτική για κρατικό έλεγχο και εκλογικό σύστημα

Ο Χάρης Δούκας υποστήριξε ότι ο νέος κώδικας κινείται συνολικά σε κατεύθυνση ενίσχυσης του κρατικού ελέγχου αντί της αποκέντρωσης.

Όπως είπε, δεν προβλέπεται ουσιαστική συμμετοχή των δήμων σε κρίσιμες αποφάσεις, καθώς σε σημαντικά ζητήματα, όπως τα πολεοδομικά, απαιτείται απλή γνώμη και όχι σύμφωνη γνώμη της αυτοδιοίκησης.

Στο ζήτημα του εκλογικού συστήματος, τάχθηκε κατά της κατάργησης του δεύτερου γύρου των αυτοδιοικητικών εκλογών και της εισαγωγής της «ψήφου δεύτερης επιλογής».

Σύμφωνα με τον δήμαρχο Αθηναίων, το νέο σύστημα αλλοιώνει την αρχή της ισοδυναμίας της ψήφου και μπορεί να οδηγήσει στην εκλογή δημάρχων με ποσοστά κάτω του 30%.

Παράλληλα, υποστήριξε ότι ενισχύει φαινόμενα συναλλαγής και πολιτικών συμφωνιών μεταξύ παρατάξεων, κάνοντας λόγο για «νομιμοποίηση των λαγών και της συνδιαλλαγής».

Υπόμνημα της ΚΕΔΕ στο υπουργείο Εσωτερικών

Η ΚΕΔΕ κατέθεσε στο υπουργείο Εσωτερικών αναλυτικό υπόμνημα με τις κατ’ άρθρο παρατηρήσεις της.

Στο υπόμνημα περιλαμβάνονται επίσης οι παρατηρήσεις των Περιφερειακών Ενώσεων Δήμων της χώρας και των επιτροπών της ΚΕΔΕ επί του υπό διαβούλευση σχεδίου νόμου.