Μεταναστευτικό: Τη Δευτέρα ανακοινώνεται η πρώτη χώρα εκτός ΕΕ για επιστροφές μεταναστών – Στη Βιέννη ο Πλεύρης

Την πρώτη χώρα εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης που θα συμμετάσχει στο σχέδιο δημιουργίας κόμβων επιστροφής μεταναστών αναμένεται να ανακοινώσουν τη Δευτέρα 16 Νοεμβρίου, στη Βιέννη, οι ευρωπαϊκές χώρες που προωθούν τη συγκεκριμένη πρωτοβουλία. Στη συνέντευξη Τύπου θα συμμετάσχει και ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, καθώς η Ελλάδα βρίσκεται στον στενό πυρήνα των πέντε κρατών που επεξεργάζονται το νέο μοντέλο επιστροφών.

Το σχέδιο αφορά τη δυνατότητα μεταφοράς σε τρίτες χώρες, εκτός ΕΕ, μεταναστών των οποίων οι αιτήσεις ασύλου έχουν απορριφθεί, με την προϋπόθεση ότι θα τηρούνται οι προβλέψεις του ευρωπαϊκού και διεθνούς δικαίου.

Οι λεγόμενοι «Return Hubs», δηλαδή κόμβοι επιστροφής, αποτελούν μέρος της προσπάθειας ορισμένων ευρωπαϊκών κυβερνήσεων να διαμορφώσουν ένα νέο σύστημα διαχείρισης των επιστροφών, μέσω συμφωνιών με χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, έχει ήδη προαναγγείλει ότι οι σχετικές διαβουλεύσεις βρίσκονται κοντά στην ολοκλήρωσή τους και ότι περισσότερες λεπτομέρειες θα παρουσιαστούν αυτή την εβδομάδα.

Μεταξύ των χωρών που έχουν εξεταστεί ως πιθανοί προορισμοί περιλαμβάνονται η Ρουάντα, η Ουγκάντα και το Ουζμπεκιστάν, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει ανακοινωθεί ποια θα επιλεγεί.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΣΥΡΙΖΑ κατά Μητσοτάκη: Η κυβέρνηση συσσωρεύει πλεονάσματα, τα νοικοκυριά χρέη

Η Ελλάδα στον πυρήνα των πέντε χωρών

Η Ελλάδα συμμετέχει στην πρωτοβουλία μαζί με τη Γερμανία, την Ολλανδία, τη Δανία και την Αυστρία, συγκροτώντας το λεγόμενο Core Group.

Οι πέντε χώρες επιδιώκουν να διαμορφώσουν ένα κοινό πλαίσιο συνεργασίας με τρίτα κράτη, ώστε να καταστεί δυνατή η επιστροφή προσώπων που δεν έχουν δικαίωμα διεθνούς προστασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η ελληνική πλευρά έχει θέσει ως πολιτικό στόχο τη λειτουργία του πρώτου τέτοιου κόμβου στην Αφρική κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2027, όταν η Ελλάδα θα ασκεί την Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ.

Ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, έχει διευκρινίσει ότι η δημιουργία ενός κόμβου επιστροφής δεν συνεπάγεται υποχρεωτικά την εγκατάσταση κλειστής δομής κράτησης.

«Δεν μιλάμε για κέντρα με την έννοια ότι κάποιος του οποίου η αίτηση ασύλου απορρίπτεται στέλνεται σε κλειστή εγκατάσταση σε τρίτη χώρα», έχει αναφέρει.

Σύμφωνα με τον ίδιο, ο σχεδιασμός αφορά τη δημιουργία μηχανισμού που θα επιτρέπει επιστροφές είτε στις χώρες καταγωγής των μεταναστών είτε σε άλλες τρίτες χώρες, με βάση τις συμφωνίες που θα συναφθούν.

Οι νομικές εγγυήσεις και ο ρόλος των διεθνών οργανισμών

Βασικό ζήτημα για την εφαρμογή του σχεδίου παραμένει η διαμόρφωση συγκεκριμένων νομικών εγγυήσεων, καθώς οι επιστροφές θα πρέπει να συμμορφώνονται με το ευρωπαϊκό και το διεθνές δίκαιο.

Στο πλαίσιο των συζητήσεων εξετάζεται η συμμετοχή διεθνών οργανισμών, οι οποίοι θα μπορούσαν να προσφέρουν τεχνογνωσία και να συμβάλουν στην παρακολούθηση της εφαρμογής των συμφωνιών.

Ο Θάνος Πλεύρης έχει επισημάνει ότι η παρουσία των οργανισμών αυτών δεν θα απαλλάσσει τα συμμετέχοντα κράτη από τις ευθύνες τους.

«Θέλουμε να αξιοποιήσουμε την τεχνογνωσία και την παρουσία διεθνών οργανισμών, αλλά η ευθύνη βαρύνει από κοινού τις πέντε χώρες», έχει δηλώσει.

Η ανακοίνωση της πρώτης χώρας υποδοχής θα αποτελέσει το επόμενο βήμα στην προώθηση της πρωτοβουλίας, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι κόμβοι επιστροφής θα τεθούν άμεσα σε λειτουργία.

Για την υλοποίηση του σχεδίου θα απαιτηθούν συμφωνίες με τις τρίτες χώρες, καθορισμός των διαδικασιών μεταφοράς και επιστροφής, καθώς και μηχανισμοί εποπτείας που θα διασφαλίζουν την τήρηση των προβλεπόμενων δικαιωμάτων.

Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στη συνέντευξη Τύπου της Δευτέρας στη Βιέννη, όπου αναμένονται οι πρώτες συγκεκριμένες ανακοινώσεις για τη χώρα με την οποία θα προχωρήσει η συνεργασία.