Νέα μελέτη: Η ατμοσφαιρική ρύπανση συνδέεται με αύξηση λίπους και απώλεια μυών

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες με επικεφαλής την περιβαλλοντική επιδημιολόγο Ariadna Curto από το Ινστιτούτο Υγείας των Βαλεαρίδων Νήσων και δημοσιεύθηκε στο ιατρικό περιοδικό Diabetes Care.

Η μελέτη σε ηλικιωμένους με μεταβολικό σύνδρομο

Οι ερευνητές αξιοποίησαν δεδομένα από τη μελέτη PREDIMED-Plus, η οποία είχε σχεδιαστεί για να εξετάσει κατά πόσο η μεσογειακή διατροφή και η άσκηση μπορούν να μειώσουν τον καρδιαγγειακό κίνδυνο σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας.

Στην ανάλυση συμμετείχαν 1.454 εθελοντές ηλικίας 55 έως 75 ετών, οι οποίοι ήταν υπέρβαροι και εμφάνιζαν μεταβολικό σύνδρομο, δηλαδή συνδυασμό αυξημένου σακχάρου, υψηλής αρτηριακής πίεσης και μη φυσιολογικών επιπέδων χοληστερόλης.

Οι συμμετέχοντες προέρχονταν από πέντε ισπανικές πόλεις — Παμπλόνα, Λεόν, Πάλμα, Ρέους και Βαρκελώνη — με τη Βαρκελώνη να παρουσιάζει τα υψηλότερα επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης.

Οι ρύποι που εξέτασαν οι επιστήμονες

Η έκθεση των συμμετεχόντων στη ρύπανση υπολογίστηκε με βάση τη διεύθυνση κατοικίας τους.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Κομισιόν: Στο μικροσκόπιο TikTok, Instagram και Facebook για την προστασία των παιδιών

Η έρευνα επικεντρώθηκε σε τρεις βασικούς αστικούς ρύπους:

• τα λεπτά αιωρούμενα σωματίδια PM2.5,
• το διοξείδιο του αζώτου,
• και τον μαύρο άνθρακα, ο οποίος προέρχεται κυρίως από πετρελαιοκινητήρες.

Περισσότερο λίπος και μείωση άλιπης μάζας

Οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε σαρώσεις DXA, την τεχνική που χρησιμοποιείται και για τη μέτρηση της οστικής πυκνότητας, ώστε να καταγραφούν ξεχωριστά οι μεταβολές στο σωματικό λίπος και στην άλιπη μάζα, δηλαδή στους μύες, τα οστά και άλλους ιστούς.

Οι μετρήσεις πραγματοποιήθηκαν στην αρχή της μελέτης, μετά από έναν χρόνο και ξανά μετά από τρία χρόνια.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η μεγαλύτερη έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση συνδέθηκε με υψηλότερο ποσοστό σωματικού λίπους και χαμηλότερη άλιπη μάζα τόσο στο πρώτο όσο και στο τρίτο έτος παρακολούθησης.

Ο μαύρος άνθρακας είχε τη μεγαλύτερη επίδραση

Σύμφωνα με τα ευρήματα, ο ρύπος που εμφάνισε τη μεγαλύτερη συσχέτιση ήταν ο μαύρος άνθρακας.

Οι συμμετέχοντες που ζούσαν σε περιοχές με υψηλά επίπεδα μαύρου άνθρακα έχασαν σχεδόν ένα κιλό άλιπης μάζας μέσα σε διάστημα τριών ετών, χωρίς να καταγράφονται διαφορές στη διατροφή ή στη φυσική δραστηριότητα.

Όπως ανέφερε η Ariadna Curto, η διαβίωση σε περιοχές με αυξημένα επίπεδα του συγκεκριμένου ρύπου συνδέθηκε με σημαντική απώλεια άλιπης μάζας σε βάθος χρόνου.

Πιθανή σύνδεση με το σπλαχνικό λίπος

Η μελέτη κατέγραψε και πιθανή σύνδεση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης με το σπλαχνικό λίπος, δηλαδή το βαθύ κοιλιακό λίπος που συσσωρεύεται γύρω από το ήπαρ και τα έντερα και σχετίζεται με αυξημένο καρδιομεταβολικό κίνδυνο.

Η συσχέτιση αυτή εντοπίστηκε μόνο σε συμμετέχοντες κάτω των 65 ετών.

Σύμφωνα με τη Dora Romaguera, ανώτερη συγγραφέα της μελέτης, το εύρημα ενδέχεται να δείχνει ότι οι ρύποι ευνοούν μεγαλύτερη συσσώρευση σπλαχνικού λίπους σε νεότερους ενήλικες.

Οι ερευνητές ζητούν περαιτέρω μελέτες

Οι επιστήμονες διευκρινίζουν ότι η μελέτη δεν αποδεικνύει αιτιώδη σχέση ανάμεσα στη ρύπανση και στις αλλαγές στη σύσταση του σώματος.

Ωστόσο, επισημαίνουν ότι οι δύο παράγοντες φαίνεται να συνδέονται σε βάθος χρόνου. Παράλληλα, προηγούμενες μελέτες σε ζώα έχουν δείξει ότι τα λεπτά σωματίδια και η αιθάλη μπορούν να προκαλέσουν φλεγμονή, διαταραχές στη ρύθμιση του σακχάρου και αλλαγές στην αποθήκευση λίπους.