Μπορεί ο γενικός πληθωρισμός να δείχνει αποκλιμάκωση, όμως η πραγματικότητα για τα ελληνικά νοικοκυριά παραμένει αμείλικτη. Η ακρίβεια στα τρόφιμα και τα βασικά αγαθά συνεχίζει να πιέζει τα εισοδήματα, μετατρέποντας κάθε επίσκεψη στο σούπερ μάρκετ σε δοκιμασία επιβίωσης — ακόμη κι αν οι αριθμοί δείχνουν «βελτίωση».
Οι δείκτες μειώνονται, αλλά όχι οι τιμές
Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, ο Γενικός Δείκτης Τιμών Καταναλωτή αυξήθηκε κατά 2,9% τον Αύγουστο του 2025, έναντι 3,1% τον Ιούλιο. Η Eurostat κατέγραψε ακόμη μεγαλύτερη πτώση του Εναρμονισμένου Δείκτη Τιμών Καταναλωτή στο 1,8% τον Σεπτέμβριο, το χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων δύο ετών.
Ωστόσο, πίσω από τη στατιστική εικόνα, τα βασικά είδη διατροφής εξακολουθούν να αυξάνονται σημαντικά. Μόνο τον Αύγουστο του 2025, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, οι τιμές σημείωσαν εντυπωσιακές αυξήσεις:
-
Καφές: +18,5%
-
Φρούτα: +11,6%
-
Σοκολάτες και γλυκίσματα: +23,2%
-
Ελαιόλαδο: +15%
-
Φρέσκα λαχανικά: +8%
-
Ζάχαρη και παγωτά: +12%
Η κατηγορία «Τρόφιμα και μη αλκοολούχα ποτά» αυξήθηκε κατά 2,6%, αλλά κρύβει μεγάλες διαφοροποιήσεις στα επιμέρους είδη, με αποτέλεσμα η μέση οικογένεια να πληρώνει αισθητά περισσότερα κάθε μήνα.
Το παράδοξο του «χαμηλού πληθωρισμού»
Οικονομολόγοι κάνουν λόγο για το «παράδοξο της ακρίβειας»: ενώ οι επίσημοι δείκτες δείχνουν αποκλιμάκωση, η αγοραστική δύναμη παραμένει υπό πίεση.
Στην Ελλάδα, περίπου 23% του οικογενειακού εισοδήματος δαπανάται για τρόφιμα και μη αλκοολούχα ποτά — ποσοστό πολύ υψηλότερο από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης (17%). Έτσι, ακόμη και μια μικρή αύξηση στις τιμές των βασικών αγαθών έχει πολλαπλάσιο κοινωνικό και οικονομικό αντίκτυπο.
Όπως επισημαίνει η οικονομολόγος του ΙΟΒΕ Μαρία Ανδρίτσου, «οι τιμές δεν αυξάνονται παντού, αλλά αυξάνονται εκεί όπου πονά περισσότερο. Η ακρίβεια στα τρόφιμα και τις μικρές υπηρεσίες δείχνει ότι το κόστος ζωής δεν έχει μειωθεί· απλώς άλλαξε μορφή».
Τα νοικοκυριά περιορίζουν αγορές και κοινωνικές δραστηριότητες
Σύμφωνα με έρευνα του ΙΝΚΑ (Σεπτέμβριος 2025):
-
Το 68% των νοικοκυριών δηλώνουν ότι περικόπτουν αγορές φρέσκων προϊόντων και επώνυμων ειδών.
-
Το 52% περιορίζουν τις κοινωνικές δραστηριότητες για να καλύψουν τρόφιμα και λογαριασμούς.
Οι λιανέμποροι επιβεβαιώνουν τη στροφή των καταναλωτών προς προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας και καταστήματα με εκπτωτική πολιτική, σημάδι μιας αγοράς που προσαρμόζεται στην οικονομική πίεση.
Η ανατομία της ακρίβειας:
Τα κυβερνητικά μέτρα και τα όριά τους
Η κυβέρνηση συνεχίζει το πρόγραμμα «Καλάθι του Νοικοκυριού», με ελέγχους τιμών και πρόστιμα για αισχροκέρδεια, ενώ έχει επιβάλει μηνιαίες συγκρίσεις τιμών και πλαφόν σε ορισμένα προϊόντα. Παρά τα μέτρα, όπως σημειώνει ο πρόεδρος του ΙΝΚΑ Γιώργος Λεχουρίτης, «οι παρεμβάσεις απλώς επιβραδύνουν τις αυξήσεις — δεν τις ανατρέπουν».
Στον προϋπολογισμό του 2026, προβλέπεται πληθωρισμός 2,4%, ωστόσο οι διεθνείς εξελίξεις και το κόστος των τροφίμων μπορεί να επαναφέρουν πιέσεις τους επόμενους μήνες.
Η Ελλάδα και η Ευρώπη
Παρά τον χαμηλότερο πληθωρισμό (2,3%) σε σχέση με τον μέσο όρο της ΕΕ, η Ελλάδα παραμένει μεταξύ των χωρών του Νότου που βιώνουν επιμονή στις τιμές των τροφίμων, όπως και η Ισπανία (2,8%) και η Ιταλία (2,9%).
Οι ειδικοί αποδίδουν το φαινόμενο στη διάρθρωση της ελληνικής αγοράς, τον περιορισμένο ανταγωνισμό και το υψηλό μεταφορικό κόστος, τονίζοντας ότι η ουσιαστική λύση περνά μέσα από την ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής και τη διαφάνεια στην τιμολόγηση.
Οι άνθρωποι πίσω από τους αριθμούς
Για την Ελένη, 42 ετών, μητέρα δύο παιδιών στον Πειραιά, ο πληθωρισμός «είναι απλώς μια στατιστική». «Κάθε φορά που πάω στο σούπερ μάρκετ, πληρώνω τα ίδια και παίρνω λιγότερα. Οι τιμές δεν ξαναγύρισαν ποτέ εκεί που ήταν», λέει χαρακτηριστικά.
Η «κρίση της ακρίβειας» δεν έχει τελειώσει· απλώς έχει αλλάξει πρόσωπο. Η επόμενη πρόκληση για την οικονομία δεν είναι μόνο η μείωση του πληθωρισμού, αλλά η αποκατάσταση της αγοραστικής δύναμης των πολιτών.
ΠΗΓΗ: in.gr