Ελιά Χαλκιδικής: Μειωμένη έως 40% η παραγωγή και μεγάλη πτώση στις τιμές παραγωγού

Με σημαντικές απώλειες στην παραγωγή και αισθητά χαμηλότερες τιμές ολοκληρώθηκε η φετινή συγκομιδή της πράσινης ελιάς Χαλκιδικής, προκαλώντας έντονη οικονομική πίεση στους καλλιεργητές. Η παραγωγή για την περίοδο 2026-2027 εμφανίζεται μειωμένη κατά 35% έως 40%, ενώ οι τιμές παραγωγού έχουν υποχωρήσει έως και 70 λεπτά το κιλό σε σύγκριση με πέρυσι.

Η συγκομιδή ξεκίνησε στα τέλη Σεπτεμβρίου και ολοκληρώθηκε στις 10 Οκτωβρίου, με τις δυσμενείς καιρικές συνθήκες να επηρεάζουν τόσο την ποσότητα όσο και την ποιότητα του καρπού.

Η παρατεταμένη ξηρασία, οι υψηλές θερμοκρασίες, η έλλειψη νερού και οι προσβολές από τον δάκο περιόρισαν την παραγωγή, ενώ τα αποθέματα της προηγούμενης χρονιάς στις μεταποιητικές επιχειρήσεις εξακολουθούν να επηρεάζουν τη ζήτηση και τη διαμόρφωση των τιμών.

Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Νέων Σιλάτων Χαλκιδικής, Δημήτρης Παπαδάκης, περιγράφει μια δύσκολη χρονιά για τους παραγωγούς, οι οποίοι βρίσκονται αντιμέτωποι με αυξημένες δαπάνες, περιορισμένη ρευστότητα και καθυστερήσεις στις πληρωμές.

Τιμές κοντά στο κόστος παραγωγής

Για τις ελιές μεγάλου μεγέθους, η τιμή παραγωγού διαμορφώθηκε φέτος μεταξύ 1,10 και 1,20 ευρώ το κιλό, όταν την προηγούμενη χρονιά κυμαινόταν από 1,80 έως 1,90 ευρώ.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Ασφάλιση παιδιών μετά τα 18 και γονικές άδειες: Τι αλλάζει με το νέο νομοσχέδιο

Την ίδια στιγμή, το κόστος παραγωγής εκτιμάται σε 1 έως 1,10 ευρώ ανά κιλό, συμπεριλαμβανομένων των εξόδων για λίπανση, φυτοπροστασία, άρδευση, καλλιεργητικές εργασίες και συγκομιδή.

Η απόσταση ανάμεσα στο κόστος και στην τιμή πώλησης έχει περιοριστεί σημαντικά, αφήνοντας μικρά περιθώρια οικονομικού οφέλους στους καλλιεργητές.

Πρόσθετη δυσκολία αποτελεί η καθυστέρηση εξόφλησης της παραγωγής. Σύμφωνα με τον Δημήτρη Παπαδάκη, μόλις δύο μεταποιητικές επιχειρήσεις έχουν καταβάλει περίπου το 70% των οφειλών τους, ενώ οι περισσότερες έχουν περιοριστεί σε προκαταβολές της τάξης του 30%.

Η έλλειψη ρευστότητας επηρεάζει ήδη την προετοιμασία για την επόμενη καλλιεργητική περίοδο. Παρότι τον Νοέμβριο προβλέπεται λίπανση με τουλάχιστον ένα κιλό λιπάσματος ανά δέντρο, ελάχιστοι παραγωγοί έχουν προχωρήσει στην εργασία αυτή, σύμφωνα με τον πρόεδρο του συνεταιρισμού.

Χειρωνακτική συγκομιδή και ισχυρή εξαγωγική παρουσία

Η πράσινη ελιά Χαλκιδικής αποτελεί προϊόν Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ), με χαρακτηριστικά που απαιτούν προσεκτική διαχείριση από τη συγκομιδή έως τη μεταποίηση.

Η συλλογή γίνεται κυρίως με το χέρι, καθώς ο καρπός πρέπει να διατηρεί το μεγάλο μέγεθος, το χαρακτηριστικό σχήμα, το πράσινο χρώμα και τη συνεκτικότητά του, χωρίς τραυματισμούς.

Καθοριστική σημασία έχει η επιλογή του κατάλληλου σταδίου ωρίμανσης, όπως και η διαλογή που ακολουθεί. Η εμφάνιση, το μέγεθος και η ποιότητα προσδιορίζουν την εμπορική κατηγορία κάθε καρπού και τις αγορές στις οποίες μπορεί να διατεθεί.

Παρότι φέτος υπήρξε επάρκεια εργατικών χεριών, κυρίως από αλλοδαπούς εργάτες, το κόστος των ημερομισθίων εξακολουθεί να επιβαρύνει σημαντικά την καλλιέργεια.

Η οικονομική σημασία της ελιάς για τη Χαλκιδική αποτυπώνεται και στα στοιχεία της παραγωγής:

• Περισσότεροι από 20.000 παραγωγοί δραστηριοποιούνται στην περιοχή.
• Καλλιεργούνται περίπου 330.000 στρέμματα, εκ των οποίων 200.000 για επιτραπέζια ελιά και 130.000 για ελαιοποίηση.
• Τα ελαιόδεντρα ξεπερνούν τα 6 εκατομμύρια.
• Λειτουργούν περισσότερες από 100 μεταποιητικές μονάδες.
• Σε μια καλή χρονιά, η παραγωγή φτάνει κατά μέσο όρο τους 170.000 τόνους, ενώ κατά περιόδους έχει ξεπεράσει τους 200.000 τόνους.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει ο πρόεδρος του συνεταιρισμού, η παραγωγή της Χαλκιδικής αντιστοιχεί σε μια καλή χρονιά στο 50% έως 55% της συνολικής παραγωγής επιτραπέζιας ελιάς της Ελλάδας.

Παρά τις φετινές δυσκολίες, η πράσινη ελιά Χαλκιδικής διατηρεί ισχυρή παρουσία στις διεθνείς αγορές, με την πιστοποιημένη προέλευσή της και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της να αποτελούν βασικά ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα.

Το ζητούμενο για τους παραγωγούς είναι πλέον η διατήρηση αυτής της εξαγωγικής δυναμικής, σε συνδυασμό με τιμές που θα καλύπτουν το αυξημένο κόστος και θα επιτρέπουν τη συνέχιση της καλλιέργειας.

Η φετινή χρονιά αναδεικνύει την αντίφαση που αντιμετωπίζει ο κλάδος: ένα ελληνικό αγροτικό προϊόν με ισχυρή διεθνή αναγνώριση και σημαντική εξαγωγική παρουσία, την ώρα που οι άνθρωποι που το παράγουν βλέπουν τα οικονομικά τους περιθώρια να συρρικνώνονται.