Εξωδικαστικός: Νέα δυνατότητα προστασίας της κύριας κατοικίας – Πώς λειτουργεί

Νέα δυνατότητα αποκτά ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός Ρύθμισης Οφειλών, καθώς οφειλέτες με περισσότερα από ένα ακίνητα μπορούν πλέον να διαχωρίζουν την κύρια κατοικία τους από την υπόλοιπη περιουσία και να την προστατεύουν από τη ρευστοποίηση, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Η νέα επιλογή τέθηκε σε πλήρη λειτουργία από τις 21 Σεπτεμβρίου μέσω της πλατφόρμας της Γενικής Γραμματείας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους και αφορά φυσικά πρόσωπα που, εκτός από την κύρια κατοικία τους, διαθέτουν και άλλα ακίνητα, όπως εξοχικό, οικόπεδο ή αγροτεμάχιο.

Ο οφειλέτης μπορεί να επιλέξει να διατηρήσει την κύρια κατοικία του και να συναινέσει στη ρευστοποίηση των υπόλοιπων ακινήτων. Με τον τρόπο αυτό περιορίζεται το ύψος της οφειλής που καλείται να εξυπηρετήσει και, κατά συνέπεια, μπορούν να προκύψουν χαμηλότερες μηνιαίες δόσεις.

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης ανέφερε στη Βουλή ότι με τη νέα δυνατότητα «ο εξωδικαστικός μηχανισμός μετατρέπεται σε εργαλείο προστασίας της πρώτης κατοικίας».

Δύο επιλογές για τους οφειλέτες

Στην πράξη, οι οφειλέτες που διαθέτουν περισσότερα ακίνητα μπορούν να έχουν δύο διαφορετικές οδούς.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Αλιεία: Τι αλλάζει μετά από 56 χρόνια – Λιγότερη γραφειοκρατία και νέο σύστημα ελέγχων

Η πρώτη είναι η υφιστάμενη διαδικασία του Εξωδικαστικού, μέσω της οποίας ρυθμίζεται η οφειλή με βάση, μεταξύ άλλων, την αξία της συνολικής περιουσίας και την οικονομική δυνατότητα του οφειλέτη. Η αποπληρωμή μπορεί να φθάσει έως τις 420 δόσεις για οφειλές προς τράπεζες και χρηματοδοτικούς φορείς.

Η δεύτερη είναι η νέα επιλογή: ο οφειλέτης ζητά να εξαιρεθεί η κύρια κατοικία του και συναινεί στη ρευστοποίηση των υπόλοιπων ακινήτων του.

Το παράδειγμα των 500.000 ευρώ

Ενδεικτικό είναι το παράδειγμα οφειλέτη με χρέος 500.000 ευρώ, κύρια κατοικία αξίας 200.000 ευρώ και άλλα ακίνητα συνολικής αξίας επίσης 200.000 ευρώ.

Με την κλασική διαδικασία, η συνολική ακίνητη περιουσία των 400.000 ευρώ λαμβάνεται υπόψη στη ρύθμιση. Στο συγκεκριμένο παράδειγμα, η οφειλή περιορίζεται στα 400.000 ευρώ και ο οφειλέτης διατηρεί τα ακίνητά του, αναλαμβάνοντας όμως να εξυπηρετήσει υψηλότερο υπόλοιπο χρέους.

Με τη νέα επιλογή συναινεί στη ρευστοποίηση των άλλων ακινήτων αξίας 200.000 ευρώ και διατηρεί την κύρια κατοικία. Σύμφωνα με το παράδειγμα, η οφειλή που απομένει προς ρύθμιση περιορίζεται στα 200.000 ευρώ, όσο δηλαδή η αξία της κύριας κατοικίας.

Έτσι προκύπτει χαμηλότερη δόση, ενώ η κατοικία εξαιρείται από την αναγκαστική εκτέλεση των πιστωτών που δεσμεύονται από τη συμφωνία, όσο ο οφειλέτης τηρεί τους όρους της.

Πώς προστατεύεται το σπίτι

Κατά την υποβολή της αίτησης στην πλατφόρμα, ο οφειλέτης δηλώνει ότι επιθυμεί να διατηρήσει την κύρια κατοικία του.

Εφόσον η πρόταση γίνει αποδεκτή και υπογραφεί η σύμβαση αναδιάρθρωσης, η ρευστοποίηση των υπόλοιπων ακινήτων αποτελεί μέρος της συμφωνίας. Παράλληλα, οι πιστωτές που δεσμεύονται από αυτή δεν μπορούν να επισπεύσουν πλειστηριασμό ή άλλα μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης στην κύρια κατοικία όσο τηρείται η ρύθμιση.

Η επιλογή είναι οικειοθελής και αφορά φυσικά πρόσωπα, μεταξύ των οποίων νοικοκυριά με «κόκκινα» δάνεια, αυτοαπασχολούμενοι και επαγγελματίες με οφειλές από επιχειρηματική δραστηριότητα.

Δεύτερη ευκαιρία για όσους έχασαν παλαιότερη ρύθμιση

Η νέα διαδικασία ανοίγει παράθυρο και για οφειλέτες που είχαν ενταχθεί στο παρελθόν στον Εξωδικαστικό, αλλά έχασαν τη ρύθμισή τους επειδή δεν κατάφεραν να ανταποκριθούν στις δόσεις.

Για τις περιπτώσεις αυτές προβλέπεται δυνατότητα νέας αίτησης μέσα σε έξι μήνες από την έναρξη ισχύος του νέου πλαισίου, με την προθεσμία να ολοκληρώνεται στις 20 Μαρτίου 2027.

Η δυνατότητα επεκτείνεται επίσης σε οφειλέτες που είχαν ζητήσει υπαγωγή στον νόμο 3869/2010, τον λεγόμενο νόμο Κατσέλη, εφόσον δεν υπάρχει πλέον εκκρεμοδικία.

Τι ισχύει για όσους έχουν μόνο την κύρια κατοικία

Ο διαχωρισμός δεν αφορά οφειλέτες που διαθέτουν ως μοναδικό ακίνητο την κύρια κατοικία τους, καθώς δεν υπάρχει άλλη περιουσία προς ρευστοποίηση.

Για αυτούς παραμένει η κλασική διαδικασία του Εξωδικαστικού, με έως 240 δόσεις για οφειλές προς το Δημόσιο και έως 420 δόσεις προς τράπεζες και χρηματοδοτικούς φορείς.

Παράλληλα, σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, η πλατφόρμα δέχεται πλέον και συνολικές οφειλές από 5.000 ευρώ, αντί του προηγούμενου κατώτατου ορίου των 10.000 ευρώ.

Πότε χάνεται η προστασία

Η νέα διαδικασία δεν συνεπάγεται άνευ όρων προστασία της κύριας κατοικίας.

Εάν ο οφειλέτης πάψει να τηρεί τη συμφωνία, η προστασία μπορεί να χαθεί. Επιπλέον, η απαγόρευση αναγκαστικής εκτέλεσης αφορά τους πιστωτές που συμμετέχουν και δεσμεύονται από τη συγκεκριμένη ρύθμιση.

Οφειλές προς τρίτους που δεν συμμετέχουν στη συμφωνία δεν καλύπτονται αυτομάτως. Συνεπώς, η νέα δυνατότητα παρέχει ένα πρόσθετο εργαλείο διατήρησης της κύριας κατοικίας, χωρίς να συνιστά γενική και απόλυτη απαγόρευση πλειστηριασμού.