Γραφείο Προϋπολογισμού: Πληθωρισμός πάνω από 3% το 2026 – Όχι σε οριζόντιες μειώσεις φόρων για την ενέργεια

Στοχευμένες παρεμβάσεις για τα νοικοκυριά και τις κατηγορίες πολιτών που δέχονται τη μεγαλύτερη πίεση από το αυξημένο ενεργειακό κόστος προκρίνει το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, απορρίπτοντας ως ακριβότερη και λιγότερο αποτελεσματική λύση τις οριζόντιες μειώσεις φόρων.

Παρουσιάζοντας την τριμηνιαία έκθεση του ΓΠΚΒ, ο επικεφαλής του, καθηγητής Ιωάννης Τσουκαλάς, επισήμανε ότι γενικευμένες μειώσεις στον ΦΠΑ ή στους Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης συνεπάγονται μεγαλύτερο δημοσιονομικό κόστος, χωρίς η στήριξη να κατευθύνεται απαραίτητα σε εκείνους που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη.

Μετά και τις παρεμβάσεις που ανακοινώθηκαν τον Σεπτέμβριο, τα περιθώρια για πρόσθετα μέτρα εμφανίζονται, σύμφωνα με τον ίδιο, περιορισμένα.

Πληθωρισμός πάνω από 3% και ενεργειακή αβεβαιότητα

Η ενεργειακή κρίση παραμένει ένας από τους βασικούς κινδύνους για την ελληνική οικονομία. Το ΓΠΚΒ εκτιμά ότι ο πληθωρισμός το 2026 θα παραμείνει πάνω από το 3% και δύσκολα θα υποχωρήσει κάτω από το 3,2%, ενώ αποφεύγει να κάνει πρόβλεψη για το 2027 λόγω της μεγάλης αβεβαιότητας.

Τον Αύγουστο ο πληθωρισμός στην Ελλάδα διαμορφώθηκε στο 3,7%, έναντι 3,2% στην Ευρωζώνη. Η διατήρηση υψηλότερου πληθωρισμού από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο επιβαρύνει, σύμφωνα με την έκθεση, την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας και το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Ήπειρος: Ζωονόσοι και ενίσχυση με κτηνιάτρους στη συνάντηση Σχοινά – Σάββα

Η αναζωπύρωση των γεωπολιτικών εντάσεων στη Μέση Ανατολή και η αβεβαιότητα για τις ενεργειακές ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ έχουν ανατρέψει την προηγούμενη πορεία αποκλιμάκωσης. Οι τιμές της ενέργειας παραμένουν σημαντικά υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τη σύγκρουση, ενώ οι πιέσεις έχουν μεταφερθεί και στις αγορές κρατικών ομολόγων.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το Γραφείο διατηρεί στο 1,9% την κεντρική του πρόβλεψη για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας το 2026, με εύρος από 1,7% έως 2%.

Το δεύτερο τρίμηνο του έτους το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 1,9% σε ετήσια βάση, έναντι 1,2% στην Ευρωζώνη. Η ιδιωτική κατανάλωση ενισχύθηκε κατά 1,7%, η δημόσια κατά 1%, οι εξαγωγές κατά 2,2% και οι επενδύσεις παγίου κεφαλαίου κατά 6,1%. Αντίθετα, οι εισαγωγές αυξήθηκαν κατά 3,7%, περιορίζοντας την τελική επίδοση.

Οι δημόσιες επενδύσεις αποδίδουν περισσότερο

Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζει η ανάλυση του ΓΠΚΒ για την αποτελεσματικότητα των δημόσιων δαπανών. Σε βάθος χρόνου, οι δημόσιες επενδύσεις εμφανίζουν σαφώς μεγαλύτερη επίδραση στην οικονομία από τη δημόσια κατανάλωση.

Σύμφωνα με τη μελέτη, κάθε ένα ευρώ δημόσιας επένδυσης συνδέεται σωρευτικά με περίπου 1,7 ευρώ πρόσθετου ΑΕΠ μέσα σε δύο χρόνια και 2,25 ευρώ σε ορίζοντα τριετίας. Για τη δημόσια κατανάλωση, τα αντίστοιχα ποσά περιορίζονται σε 1,14 και 1,06 ευρώ.

Παράλληλα, οι δημόσιες επενδύσεις λειτουργούν ενισχυτικά και για τις επιχειρηματικές επενδύσεις. Το εύρημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς το επενδυτικό κενό της Ελλάδας έναντι του μέσου όρου της Ευρωζώνης υπολογίζεται για το 2025 στις 4,4 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ.

Στα δημόσια οικονομικά, το προσαρμοσμένο πρωτογενές αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης εμφάνισε στο επτάμηνο Ιανουαρίου – Ιουλίου πλεόνασμα 11,302 δισ. ευρώ, που αντιστοιχεί στο 4,3% του ΑΕΠ. Τα έσοδα από ΦΠΑ αυξήθηκαν κατά 2,037 δισ. ευρώ σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025.

Θετικότερη είναι η εικόνα και στην αγορά εργασίας, με την ανεργία να υποχωρεί στο 8,3% το δεύτερο τρίμηνο του 2026 από 9% ένα χρόνο νωρίτερα. Παραμένει, ωστόσο, σημαντική η διαφορά μεταξύ γυναικών και ανδρών, με ποσοστά 11,2% και 5,9% αντίστοιχα.

Την ίδια στιγμή, οι ελληνικοί τίτλοι εμφανίζουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα στις διεθνείς αναταράξεις σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Το ΓΠΚΒ αποδίδει σημαντικό μέρος αυτής της βελτίωσης στα πρωτογενή πλεονάσματα και στη μείωση του λόγου του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ κατά περίπου 34 ποσοστιαίες μονάδες.

Η επόμενη μεγάλη δοκιμασία τοποθετείται στην περίοδο μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης. Οι επενδύσεις έχουν αυξηθεί από το 11,3% του ΑΕΠ το 2018 στο 16,9% το 2025, χωρίς όμως να έχει καλυφθεί η απόσταση από την Ευρωζώνη. Το ΓΠΚΒ επισημαίνει ότι το ζητούμενο πλέον είναι η επενδυτική δυναμική να διατηρηθεί με μεγαλύτερη συμμετοχή ιδιωτικών κεφαλαίων, υψηλότερη παραγωγικότητα και συνέχιση της δημοσιονομικής σύνεσης.