Ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου: Η Τουρκία απαιτεί άδεια για τις έρευνες

Νέα παρέμβαση της Τουρκίας προκαλεί ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο, με αφορμή τις προγραμματισμένες έρευνες για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου. Η Άγκυρα αμφισβητεί τις ελληνικές και κυπριακές αναγγελίες, υποστηρίζοντας ότι το γαλλικό πλοίο «Abeille Marengo» δεν μπορεί να πραγματοποιήσει εργασίες σε θαλάσσιες περιοχές που η ίδια θεωρεί ότι ανήκουν στην τουρκική υφαλοκρηπίδα χωρίς προηγούμενη άδεια.

Μετά την έκδοση αντι-NAVTEX, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών προχώρησε την Παρασκευή 6 Νοεμβρίου σε επίσημη ανακοίνωση, με την οποία επαναλαμβάνει τις διεκδικήσεις της Άγκυρας στην περιοχή.

Στην ανακοίνωση, που αφορά την κατά την τουρκική πλευρά «απόπειρα μη εξουσιοδοτημένων θαλάσσιων επιστημονικών ερευνών» από πλοίο με γαλλική σημαία, υποστηρίζεται ότι μέρος των σχεδιαζόμενων εργασιών βρίσκεται εντός των ορίων της υφαλοκρηπίδας που η Τουρκία έχει γνωστοποιήσει στον ΟΗΕ από τις 18 Μαρτίου 2020.

Η Άγκυρα ισχυρίζεται ότι η διαδικασία εξασφάλισης της συναίνεσής της για τις συγκεκριμένες έρευνες δεν έχει ολοκληρωθεί, ενώ υποστηρίζει πως οι ελληνικές και κυπριακές NAVTEX έχουν ακυρωθεί μέσω της τουρκικής αντι-NAVTEX.

«Παραμένουμε πλήρως προσηλωμένοι στην προστασία των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων βάσει του διεθνούς δικαίου», αναφέρει το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών, προσθέτοντας ότι επιδιώκει συνεργασία, διάλογο και συντονισμό στην Ανατολική Μεσόγειο.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Πρωτοψάλτης: Στήριξη της ελληνικής αυγοπαραγωγής με νέες τεχνολογίες και επενδύσεις

Οι τουρκικοί ισχυρισμοί εντάσσονται στη συνεχιζόμενη διαφωνία για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών και την άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων στην περιοχή.

Αντιπαράθεση με διαδοχικές NAVTEX

Η νέα ένταση εκδηλώθηκε μετά την έκδοση ελληνικής NAVTEX από τον υδρογραφικό σταθμό Ηρακλείου για τις έρευνες που συνδέονται με την πόντιση του υποθαλάσσιου καλωδίου.

Η ελληνική αναγγελία καλύπτει την προβλεπόμενη διαδρομή του έργου έως την κυπριακή Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ).

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, οι ερευνητικές εργασίες στις θαλάσσιες περιοχές βόρεια της Κρήτης έχουν ήδη ολοκληρωθεί, ενώ το μεγαλύτερο μέρος των ερευνών που απομένουν αφορά την περιοχή ανατολικά της Κάσου έως τα όρια της κυπριακής ΑΟΖ.

Λίγες ώρες μετά την ελληνική αναγγελία, η Τουρκία εξέδωσε αντι-NAVTEX, αμφισβητώντας τις αρμοδιότητες της ελληνικής πλευράς και απαιτώντας προηγούμενη συγκατάθεση για τις εργασίες.

Αντίστοιχη NAVTEX εξέδωσε και η Κυπριακή Δημοκρατία, προβλέποντας γεωλογικές έρευνες από τις 19 Νοεμβρίου 2026 έως τις 19 Μαρτίου 2027 εντός της κυπριακής ΑΟΖ.

Με τις αναγγελίες αυτές, Αθήνα και Λευκωσία προχωρούν στον συντονισμό των ερευνητικών εργασιών για την υλοποίηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης.

Ανησυχία για επανάληψη της έντασης στην Κάσο

Η νέα τουρκική αντίδραση επαναφέρει τις ανησυχίες για ενδεχόμενη επανάληψη της έντασης που είχε σημειωθεί το 2024 στην περιοχή της Κάσου.

Τότε, η παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων είχε οδηγήσει στη διακοπή των ερευνητικών εργασιών για την ηλεκτρική διασύνδεση.

Μέχρι στιγμής, η νέα παρέμβαση της Άγκυρας εκδηλώνεται σε διπλωματικό επίπεδο και μέσω ναυτιλιακών αναγγελιών. Παραμένει ωστόσο ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω κλιμάκωσης, εφόσον υπάρξει επιχειρησιακή κινητοποίηση στην περιοχή των ερευνών.

Για την ελληνική πλευρά, το ζήτημα δεν περιορίζεται στην πρόοδο του ενεργειακού έργου, αλλά συνδέεται και με την άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η ευρωπαϊκή διάσταση του έργου

Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου αποτελεί έργο στρατηγικής σημασίας για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το έργο έχει ενταχθεί στα Έργα Κοινού Ενδιαφέροντος της ΕΕ και έχει εξασφαλίσει ευρωπαϊκή χρηματοδότηση ύψους 657 εκατομμυρίων ευρώ.

Στην υλοποίησή του συμμετέχει η γαλλική εταιρεία Nexans, γεγονός που προσδίδει πρόσθετη διπλωματική σημασία στις αντιδράσεις της Τουρκίας απέναντι στις έρευνες του γαλλικού πλοίου.

Υπό αυτές τις συνθήκες, η στάση της Γαλλίας και των ευρωπαϊκών θεσμών αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς ενδεχόμενη παρεμπόδιση των εργασιών θα μπορούσε να επηρεάσει την πρόοδο ενός σημαντικού ευρωπαϊκού ενεργειακού έργου.

Το επόμενο διάστημα αναμένεται να δείξει εάν η αντιπαράθεση θα παραμείνει στο επίπεδο των NAVTEX και των διπλωματικών ανακοινώσεων ή εάν θα υπάρξουν νέες εντάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.