Λέκκας: «Τα αντιπλημμυρικά έργα δεν επαρκούν» – Γιατί αυξάνονται οι καταστροφές από τις πλημμύρες

Την ανάγκη επανεξέτασης των αντιπλημμυρικών έργων σε ολόκληρη την Ελλάδα επισημαίνει ο πρόεδρος του Οργανισμού Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας (ΟΑΣΠ), Ευθύμιος Λέκκας, προειδοποιώντας ότι οι υφιστάμενες υποδομές σε πολλές περιοχές δεν ανταποκρίνονται πλέον στους κινδύνους που δημιουργούν οι μεταβαλλόμενες κλιματικές συνθήκες.

Σε συνέντευξή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο ομότιμος καθηγητής Δυναμικής Τεκτονικής, Εφαρμοσμένης Γεωλογίας και Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών εξηγεί γιατί οι έντονες βροχοπτώσεις προκαλούν ολοένα μεγαλύτερες καταστροφές, αναδεικνύοντας τόσο την κλιματική κρίση όσο και τις ανθρώπινες παρεμβάσεις στο φυσικό περιβάλλον.

Όπως υποστηρίζει, η ένταση και η συχνότητα των ακραίων φαινομένων αυξάνονται με ιδιαίτερα γρήγορους ρυθμούς, ενώ εκτιμά ότι το φαινόμενο El Niño που αναπτύχθηκε μέσα στο 2026 ενδέχεται να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα σε παγκόσμιο επίπεδο τουλάχιστον μέχρι τους πρώτους μήνες του 2027.

Ο ίδιος σημειώνει ότι χώρες με εκτεταμένη ακτογραμμή, όπως η Ελλάδα, παρουσιάζουν ιδιαίτερη ευαλωτότητα, καθώς η αλληλεπίδραση της θάλασσας με την ατμόσφαιρα επηρεάζει καθοριστικά τις κλιματικές συνθήκες.

Γιατί οι πλημμύρες προκαλούν μεγαλύτερες καταστροφές

Σύμφωνα με τον Ευθύμιο Λέκκα, η επιδείνωση των συνεπειών των πλημμυρών δεν οφείλεται αποκλειστικά στην ένταση των καιρικών φαινομένων.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Αθήνα: Σορός γυναίκας εντοπίστηκε μέσα σε βαλίτσα στον Άγιο Παντελεήμονα

Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει και η αυξημένη έκθεση ανθρώπων, κατοικιών, επιχειρήσεων και υποδομών σε περιοχές που αντιμετωπίζουν πλημμυρικό κίνδυνο.

Παράλληλα, πολλές από τις υποδομές της χώρας έχουν κατασκευαστεί με βάση δεδομένα προηγούμενων δεκαετιών, τα οποία δεν ανταποκρίνονται απαραίτητα στις σημερινές συνθήκες.

«Οι περισσότερες υποδομές στη χώρα είναι απαρχαιωμένες και σχεδιάστηκαν βάσει των τότε διαθέσιμων δεδομένων», επισημαίνει, ζητώντας νέα αξιολόγηση της τρωτότητάς τους.

Η επανεξέταση αυτή, όπως εξηγεί, πρέπει να αφορά όχι μόνο τα αντιπλημμυρικά έργα αλλά συνολικά τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται και λειτουργούν οι πόλεις.

Μπαζωμένα ρέματα, τσιμεντοποίηση και ανεπαρκής αποστράγγιση

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει ο πρόεδρος του ΟΑΣΠ στην Αττική, όπου, όπως διαπιστώνει, ακόμη και βροχοπτώσεις μέτριας έντασης προκαλούν προβλήματα που θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί.

Ο ίδιος αποδίδει μεγάλο μέρος της κατάστασης στις ανθρώπινες παρεμβάσεις και στις αδυναμίες των υποδομών.

Τα μπαζωμένα ή εγκιβωτισμένα ρέματα, η εκτεταμένη τσιμεντοποίηση και τα ανεπαρκή συστήματα αποστράγγισης περιορίζουν τη δυνατότητα ασφαλούς απορροής των ομβρίων υδάτων, αυξάνοντας τον κίνδυνο πλημμυρών.

«Πρέπει να γίνει επανεξέταση της ικανότητας όλων των αντιπλημμυρικών έργων, τόσο στην Αττική όσο και στην υπόλοιπη Ελλάδα», υπογραμμίζει.

Η επισήμανση αφορά το σύνολο των ελληνικών πόλεων, καθώς οι υφιστάμενες υποδομές καλούνται να διαχειριστούν φαινόμενα που ενδέχεται να ξεπερνούν τις αρχικές προδιαγραφές σχεδιασμού τους.

Από τη λειψυδρία στις πλημμύρες μέσα σε λίγες ώρες

Ο Ευθύμιος Λέκκας περιγράφει ως χαρακτηριστικό της νέας πραγματικότητας την ταχεία εναλλαγή ακραίων υδρολογικών συνθηκών.

Όπως αναφέρει, μια περιοχή μπορεί να αντιμετωπίζει παρατεταμένη έλλειψη νερού και μέσα σε λίγες ώρες να δέχεται τόσο μεγάλες ποσότητες βροχής ώστε να προκαλούνται εκτεταμένες πλημμύρες.

Η εξέλιξη αυτή, σύμφωνα με τον καθηγητή, καθιστά αναγκαία την αναθεώρηση των παραδοσιακών μεθόδων πρόληψης και αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών.

«Δεν μπορούμε πλέον να βασιζόμαστε αποκλειστικά στις κλιματικές συνθήκες που γνωρίζαμε πριν από 30-40 χρόνια», τονίζει.

Κατά τον πρόεδρο του ΟΑΣΠ, η προσαρμογή στα νέα δεδομένα προϋποθέτει διαφορετικό πολεοδομικό σχεδιασμό, αναβάθμιση των αντιπλημμυρικών υποδομών και αλλαγές στον σχεδιασμό της πολιτικής προστασίας.

Το βασικό μήνυμα της παρέμβασής του είναι ότι η αντιμετώπιση των πλημμυρών δεν μπορεί να περιορίζεται στην αποκατάσταση των ζημιών μετά από κάθε καταστροφή, αλλά απαιτεί επανεκτίμηση των κινδύνων και σχεδιασμό με βάση τις σημερινές συνθήκες.

(φωτογραφία αρχείου)