Συντάξεις: Αύξηση 20% στα κεφάλαια των ασφαλιστικών ταμείων – Τι δείχνει η έκθεση του ΟΟΣΑ

Σημαντική αύξηση καταγράφουν τα κεφάλαια των συνταξιοδοτικών – ασφαλιστικών ταμείων που λειτουργούν με το κεφαλαιοποιητικό σύστημα στην Ελλάδα, με το ενεργητικό τους να φτάνει τα 3,2 δισ. ευρώ στο τέλος του 2025, σημειώνοντας ετήσια άνοδο 20%.

Σύμφωνα με την έκθεση OECD Pensions Outlook 2026 του ΟΟΣΑ, την οποία παρουσιάζει το ΑΠΕ-ΜΠΕ, η ανάπτυξη του συγκεκριμένου τομέα επιταχύνεται, κυρίως λόγω της λειτουργίας του Ταμείου Επικουρικής Κεφαλαιοποιητικής Ασφάλισης (ΤΕΚΑ) και της δημιουργίας νέων Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ).

Παρά τη σημαντική αύξηση, το συνολικό ενεργητικό των ελληνικών κεφαλαιοποιητικών ταμείων αντιστοιχεί μόλις στο 1,3% του ΑΕΠ, ποσοστό που παραμένει ιδιαίτερα χαμηλό σε σύγκριση με άλλες χώρες του ΟΟΣΑ.

Σε επίπεδο ΟΟΣΑ, τα αντίστοιχα κεφάλαια αυξήθηκαν σχεδόν κατά 12% το 2025, φτάνοντας τα 70,4 τρισ. δολάρια, ποσό που αντιστοιχεί στο 95,7% του συνολικού ΑΕΠ των χωρών-μελών. Περίπου τα δύο τρίτα αυτών των κεφαλαίων βρίσκονται στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Πώς αναπτύχθηκαν τα επαγγελματικά ταμεία στην Ελλάδα

Η επαγγελματική ασφάλιση άρχισε να αναπτύσσεται στην Ελλάδα μετά την ψήφιση του νόμου 3029/2002, ο οποίος καθιέρωσε τη δυνατότητα προαιρετικής επαγγελματικής ασφάλισης ως συμπληρωματικής μορφής συνταξιοδοτικής κάλυψης.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Black Friday 2026: Δύο στους τρεις Έλληνες ετοιμάζονται για αγορές – Πόσα χρήματα θα ξοδέψουν

Τα πρώτα χρόνια η συμμετοχή ήταν περιορισμένη. Το 2007, το ενεργητικό των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης ανερχόταν σε μόλις 25 εκατ. ευρώ, με μερικές χιλιάδες ασφαλισμένους.

Σημαντική αλλαγή σημειώθηκε το 2013, όταν τέσσερα ταμεία επικουρικής ασφάλισης μετατράπηκαν σε φορείς υποχρεωτικής επαγγελματικής ασφάλισης. Αφορούσαν εργαζομένους στις ασφαλιστικές επιχειρήσεις, στις φαρμακευτικές εργασίες, στο εμπόριο τροφίμων και στις εταιρείες πετρελαιοειδών. Με τη μεταβολή αυτή, το ενεργητικό των επαγγελματικών ταμείων πλησίασε το 1 δισ. ευρώ.

Η ανάπτυξη συνεχίστηκε τα επόμενα χρόνια, με τον αριθμό των ταμείων προαιρετικής επαγγελματικής ασφάλισης να φτάνει τα 28. Περίπου τα δύο τρίτα δημιουργήθηκαν από το 2019 και μετά, με πρωτοβουλίες τραπεζών, επιχειρήσεων και επαγγελματικών κλάδων.

Σήμερα, οι ασφαλισμένοι στα συγκεκριμένα επαγγελματικά ταμεία αντιστοιχούν περίπου στο 6% του εργατικού δυναμικού.

Καθοριστική για την ανάπτυξη της κεφαλαιοποιητικής ασφάλισης ήταν η ίδρυση του ΤΕΚΑ το 2022. Το νέο ταμείο εφαρμόζει κεφαλαιοποιητικό σύστημα επικουρικής ασφάλισης για τους νέους ασφαλισμένους που υπάγονται σε αυτό, σε αντίθεση με το αναδιανεμητικό σύστημα που εξακολουθεί να ισχύει για τους παλαιότερους ασφαλισμένους.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΤΕΚΑ, τον Ιούνιο του 2026 το αποθεματικό του είχε φτάσει τα 630 εκατ. ευρώ, ενώ οι ασφαλισμένοι του είχαν ξεπεράσει τις 780.000.

Η λειτουργία του ταμείου συμβάλλει στη σταδιακή αύξηση των κεφαλαίων που συγκεντρώνονται και επενδύονται για τη χρηματοδότηση μελλοντικών επικουρικών συντάξεων.

Απόδοση 4,9% στις επενδύσεις το 2025

Ένα από τα βασικά στοιχεία της έκθεσης του ΟΟΣΑ αφορά τις αποδόσεις των επενδύσεων των κεφαλαιοποιητικών ασφαλιστικών ταμείων.

Για την Ελλάδα, η ονομαστική απόδοση των επενδύσεων διαμορφώθηκε στο 4,9% το 2025, ενώ η πραγματική απόδοση, μετά την αφαίρεση του πληθωρισμού, ανήλθε στο 2,3%.

Η σύνθεση των επενδύσεων δείχνει ότι σημαντικό μέρος των κεφαλαίων κατευθύνεται σε σχετικά συντηρητικές επιλογές. Το ποσοστό των λοιπών επενδύσεων προκύπτει ως υπόλοιπο από τις κατηγορίες που αναφέρονται στην έκθεση.

Ο ΟΟΣΑ επισημαίνει ότι οι αποδόσεις των κεφαλαιοποιητικών ταμείων είναι γενικά θετικές σε βάθος χρόνου, με εξαιρέσεις κατά τις περιόδους διεθνών κρίσεων. Παράλληλα, αναφέρει ότι η συμμετοχή των μετοχών στα επενδυτικά χαρτοφυλάκια μπορεί να συμβάλει σε υψηλότερες μακροπρόθεσμες αποδόσεις, με δεδομένο ότι οι επενδυτικές επιλογές επηρεάζουν το ύψος των μελλοντικών συνταξιοδοτικών παροχών. Ωστόσο, οι αποδόσεις των επενδύσεων δεν είναι εγγυημένες και οι διακυμάνσεις των αγορών αποτελούν παράγοντα που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στη διαχείριση των συνταξιοδοτικών κεφαλαίων.

Η εικόνα που προκύπτει από την έκθεση είναι ότι η κεφαλαιοποιητική ασφάλιση στην Ελλάδα βρίσκεται σε φάση ανάπτυξης, χωρίς ακόμη να έχει αποκτήσει το μέγεθος που καταγράφεται σε άλλες οικονομίες του ΟΟΣΑ.