Τιμητικές εκδηλώσεις στο ιστορικό Ζάλογγο για τις Σουλιώτισσες

Με αισθήματα βαθιάς συγκίνησης και εθνικής υπερηφάνειας πραγματοποιήθηκαν οι φετινές τιμητικές εκδηλώσεις στο ιστορικό Ζάλογγο, την πρώτη ημέρα του Νοεμβρίου.

Κάτοικοι της περιοχής, εκπρόσωποι της τοπικής αυτοδιοίκησης και η νέα γενιά συγκεντρεύθηκαν για να αποτίσουν φόρο τιμής στις θρυλικές γυναίκες του Σουλίου, οι οποίες επέλεξαν τον θάνατο στον γκρεμό μαζί με τα τέκνα τους, αρνούμενες να υποδουλωθούν και να εξευτελιστούν από τις δυνάμεις του Αλή Πασά.

Το τελετουργικό κομμάτι ξεκίνησε με την επιμνημόσυνη δέηση στην ιερά μονή του Αγίου Δημητρίου, στους πρόποδες του υψώματος, και συνεχίστηκε με την πορεία προς το γλυπτό μνημείο. Εκεί πραγματοποιήθηκε κατάθεση στεφάνων από τον επικεφαλής της Πρέβεζας, Νίκο Γεωργάτο, και άλλους επισήμους, ενώ τον πανηγυρικό της ημέρας εκφώνησε ο πρόεδρος της Καμαρίνας, παρουσιάζοντας ανάγλυφα το χρονικό της θυσίας. Το «παρών» έδωσαν μαθητές και μαθήτριες από τα σχολεία του Μύτικα και του Καναλίου, με τη συναισθηματική φόρτιση να φτάνει στο κατακόρυφο όταν μια νεαρή μαθήτρια από το Κανάλι ανέγνωσε ένα κείμενο αφιερωμένο στη μνήμη των Σουλιωτισσών.

Ακολούθως, στην κεντρική πλατεία της Καμαρίνας, τοπικοί χορευτικοί σύλλογοι παρουσίασαν παραδοσιακούς χορούς. Στο πλαίσιο αυτό, ο δήμαρχος Πρέβεζας, κ. Γεωργάτος, υπογράμμισε στις δηλώσεις του: «Οι γυναίκες του Σουλίου δεν αντιπροσωπεύουν απλώς ένα ηρωικό στιγμιότυπο στο διάβα του χρόνου. Αντικατοπτρίζουν το αδούλωτο πνεύμα ενός έθνους που προτίμησε τον θάνατο από τη σκλαβιά. Η πράξη τους στέκει ως αιώνιο σύμβολο περηφάνειας, αυταπάρνησης και αγώνα για την ανεξαρτησία. Μια κληρονομιά που δεν περιορίζεται στο χθες, αλλά καθοδηγεί τις αυριανές γενιές, δείχνοντάς μας ότι η αυτοδιάθεση και η αξιοπρέπεια είναι αξίες ανεκτίμητες». Συμπληρώνοντας την ομιλία του, τόνισε: «Από τη θέση του Δημάρχου Πρέβεζας, θεωρώ καθήκον μας να κρατάμε άσβεστη αυτή τη θύμηση, να τιμούμε το παρελθόν του τόπου μας και να μεταλαμπαδεύουμε το μήνυμα του Ζαλόγγου στους νέους. Η συμμετοχή των παιδιών μας στις σημερινές εκδηλώσεις αποτελεί την πιο φωτεινή υπόσχεση ότι αυτή η ιστορική παρακαταθήκη θα συνεχίσει να κληροδοτείται στο μέλλον. Διότι το Ζάλογγο δεν περιορίζεται στα βιβλία της ιστορίας. Είναι ιδέα, είναι μνήμη, είναι η ίδια η ψυχή και το καμάρι της πατρίδας μας».

Nα σημειωθεί ότι η ηρωική χειρονομία των Σουλιωτισσών, η οποία αποτελεί αδιαμφισβήτητη ιστορική αλήθεια και όχι δημιούργημα της φαντασίας, συνιστά διαχρονικό πυλώνα της ελληνικής πορείας και των αγώνων του έθνους για ανεξαρτησία, μιας προσπάθειας που δεν γνωρίζει τέλος. Μέσα από αυτή την πράξη φανερώθηκε η ιδανική σφαίρα των υψηλών ιδεωδών, του κάλλους, της ηθικής και του φλογερού πάθους για την ανεξαρτησία που χαρακτήριζε την κοινωνία του Σουλίου.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Ιωάννινα: Νέο τροχαίο στη διασταύρωση Μπάφρας – Κουτσελιού – Κατσικά (βίντεο)

Ευθυγραμμισμένες με τις αρχέγονες καταβολές της ελληνικής παράδοσης, οι γενιές των Σουλιωτών υπάκουαν τυφλά στο χρέος, με αποτέλεσμα κάθε τους βήμα να αποτελεί ένα αυθεντικό σύμβολο ανδρείας και μεγαλοψυχίας. Η αυταπάρνηση των γυναικών αυτών πάνω στον απόκρημνο βράχο εκπέμπει μια απέραντη λατρεία για την ιδέα της Πατρίδας. Στον εσωτερικό κόσμο των ανθρώπων του Σουλίου – ενός τόπου άγονου, γεμάτου βράχια και απότομα βουνά – φώλιαζε πάντα μια ακατάβλητη ισχύς, η οποία εκδηλώθηκε με τον πιο συγκλονιστικό τρόπο στην κορυφή του βουνού.

Αναφορικά με το χρονικό, ο Χορός του Ζαλόγγου συνιστά ένα συγκλονιστικό ιστορικό και παραδοσιακό γεγονός που έλαβε χώρα σχεόν δύο δεκαετίες πριν από την έναρξη του Μεγάλου Ξεσηκωμού του 1821, συγκεκριμένα προς τα τέλη του Δεκέμβρη του 1803 στην κορυφή του ομώνυμου όρους, από όπου πήρε και το όνομά του. Η κατάληξη υπήρξε μια ομαδική, συντονισμένη αυτοκτονία των ανυπότακτων γυναικών των σουλιώτικων βουνών, όπως τεκμηριώνεται από εγχώριους και διεθνείς μελετητές της εποχής. Οι ειδήσεις για το συγκλονιστικό αυτό δράμα διαδόθηκαν αστραπιαία όχι μόνο στα σκλαβωμένα ελληνικά εδάφη, αλλά κυριάρχησαν και στα έντυπα των Φιλελλήνων στην Ευρώπη κατά το ξεκίνημα της Επανάστασης, αποκτώντας έντονη συναισθηματική χροιά, προκαλώντας τον παγκόσμιο θαυμασμό και παίρνοντας μια ιδεατή, μυθική διάσταση.

Η αφορμή για το γεγονός εντοπίζεται στις πολεμικές συγκρούσεις που διεξήγαγαν τα στρατεύματα του Αλή Πασά, όταν εκείνος αποφάσισε να πατάξει οριστικά τους Σουλιώτες, οι οποίοι δημιουργούσαν προβλήματα σε εδάφη του Πασαληκίου των Ιωαννίνων. Κατά τη διάρκεια εκείνων των τελικών εκκαθαριστικών επιχειρήσεων (των τέταρτων κατά σειρά), αποκλείστηκε μια ομάδα από γυναίκες και παιδιά που είχαν αναζητήσει καταφύγιο στο μοναστήρι του Αγίου Δημητρίου. Οι γυναίκες αυτές, για να αποφύγουν την αιχμαλωσία και τις θηριωδίες των διωκτών τους, πήραν την απόφαση να πέσουν στο κενό του παρακείμενου βαράθρου, πράγμα που έκαναν στήνοντας χορό, αφού πρώτα έριξαν στο βάθος τα μωρά που κρατούσαν στις αγκαλιές τους.

Στον αντίποδα, βέβαια, έχουν εκφραστεί και ορισμένες σκεπτικιστικές, αναθεωρητικές θέσεις, οι οποίες δεν διαθέτουν ισχυρά επιστημονικά ερείσματα και παρουσιάζουν ως «κατασκευασμένο μύθο» την εικόνα του χορού που αναπαρίσταται στις σχολικές γιορτές. Οι υποστηρικτές αυτών των απόψεων δέχονται μεν ότι «σημειώθηκε μια αιματηρή σύγκρουση στο σημείο και μια ομάδα ανθρώπων προτίμησε να πέσει από τα βράχια για να μην πιαστεί αιχμάλωτη, όμως σε καμία περίπτωση δεν υπήρχε τελετουργικό με γυναίκες να τραγουδούν το “Στη στεριά δε ζει το ψάρι…” και να πέφτουν μία-μία στον γκρεμό μετά από κάθε στροφή». Συμπληρώνουν μάλιστα ότι «αυτή η εξιδανικευμένη αναπαράσταση δεν είναι πλέον απαραίτητη για το Έθνος μας, αν και παραμένει ένα θαυμάσιο πρότυπο που λειτουργεί ως ύμνος στην ελευθερία και το ανυπότακτο φρόνημα, ενώ έχει αποδειχθεί πως το συγκεκριμένο άσμα δημιουργήθηκε σε μεταγενέστερο χρόνο.