Βενιζέλος: Θετική η παρουσία Μητσοτάκη στον ΟΗΕ, αλλά οι κρίσιμες αποφάσεις ανήκουν στην Ελλάδα

Θετικά αποτιμά ο Ευάγγελος Βενιζέλος την παρέμβαση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ για το τουρκολιβυκό μνημόνιο, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να αναθέτει σε τρίτες χώρες τη διαχείριση των κρίσιμων ζητημάτων της εξωτερικής της πολιτικής. Σε άρθρο του στο «Βήμα της Κυριακής», ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης υπογραμμίζει την ανάγκη για ολοκληρωμένη εθνική στρατηγική, πολιτικές πρωτοβουλίες και ετοιμότητα ανάληψης του σχετικού πολιτικού κόστους.

Στο άρθρο του με τίτλο «Η προεκλογική δοκιμασία της εθνικής στρατηγικής», ο Ευάγγελος Βενιζέλος εξετάζει τις προκλήσεις της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, με επίκεντρο τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, το Κυπριακό και τις γεωπολιτικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.

Παράλληλα, προειδοποιεί ότι η παρατεταμένη προεκλογική περίοδος δυσχεραίνει τη διαμόρφωση ευρύτερων πολιτικών συναινέσεων, σε μια συγκυρία κατά την οποία οι διεθνείς εξελίξεις απαιτούν στρατηγικές αποφάσεις.

«Αναμφίβολα σημαντική» η παρέμβαση Μητσοτάκη

Ο Ευάγγελος Βενιζέλος χαρακτηρίζει «αναμφίβολα σημαντική» την παρέμβαση του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ στις 29 Οκτωβρίου, κατά την οποία ο πρωθυπουργός παρουσίασε τις ελληνικές θέσεις για το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Όπως επισημαίνει, η παρουσίαση έγινε «με πληρότητα», στο πλαίσιο ανοιχτής συζήτησης υψηλού επιπέδου για τις αναδυόμενες τεχνολογίες και τη θαλάσσια ασφάλεια, με πρωτοβουλία της ελληνικής προεδρίας του Συμβουλίου Ασφαλείας.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Κουφονικολάκου κατά Μητσοτάκη: “Τι σου είναι η αλαζονεία!” – Αιχμές για φτώχεια και πλειστηριασμούς

Ο πρώην υπουργός Εξωτερικών διευκρινίζει, ωστόσο, ότι η συγκεκριμένη παρέμβαση δεν συνιστούσε ελληνική προσφυγή στον ΟΗΕ με αίτημα έκδοσης ψηφίσματος.

Για να αναδείξει τη διαφορά, υπενθυμίζει την ελληνική προσφυγή του 1976, η οποία οδήγησε στην υιοθέτηση του ψηφίσματος 395 του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Το ψήφισμα εκείνο αναφερόταν στο Κεφάλαιο VI του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και στη σημασία της ειρηνικής επίλυσης των διαφορών, μεταξύ άλλων μέσω δικαστικών διαδικασιών και του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης.

«Το πώς εξελίχθηκαν τα πράγματα από το 1976 έως σήμερα το έχουμε βιώσει», παρατηρεί χαρακτηριστικά.

Η αντίφαση της ελληνικής συμμετοχής στο ΝΑΤΟ

Αναλύοντας τη διαχρονική πορεία της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, ο Ευάγγελος Βενιζέλος τοποθετεί την εθνική στρατηγική σε έναν ευρύ ιστορικό ορίζοντα, εξετάζοντας τις εξελίξεις των τελευταίων διακοσίων, εκατό και πενήντα ετών.

Επισημαίνει ότι εδώ και περισσότερες από πέντε δεκαετίες, το Κυπριακό και οι ελληνοτουρκικές σχέσεις εξακολουθούν να βρίσκονται στον πυρήνα της ελληνικής διπλωματικής ατζέντας.

Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρεται σε μια «σχεδόν γενετική αντίφαση» της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής: η βασική απειλή για την εθνική ασφάλεια της χώρας προέρχεται από ένα κράτος που συμμετέχει στην ίδια αμυντική συμμαχία, το ΝΑΤΟ.

Η πραγματικότητα αυτή, κατά τον ίδιο, καθιστά ιδιαίτερα σύνθετη τη διαμόρφωση μιας αποτελεσματικής στρατηγικής ασφάλειας.

Ο ρόλος του Ισραήλ, της Γαλλίας και της Αιγύπτου

Ο Ευάγγελος Βενιζέλος αναφέρεται και στη συζήτηση για την αποτελεσματικότητα των παραδοσιακών συμμαχιών της Ελλάδας.

Όπως σημειώνει, έχει διαμορφωθεί η εντύπωση ότι το ΝΑΤΟ, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η στρατηγική σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν δώσει λύσεις στα ελληνοτουρκικά, ενώ αντίθετα καλλιεργούνται προσδοκίες από διμερή και τριμερή σχήματα συνεργασίας.

Ο ίδιος αναγνωρίζει τη σημασία της συνεργασίας με το Ισραήλ, συμπεριλαμβανομένης της προμήθειας της «Ασπίδας του Αχιλλέα», ως επιλογής ενίσχυσης της εθνικής ασφάλειας.

Διευκρινίζει, όμως, ότι τέτοιες συνεργασίες δεν συνεπάγονται ανάθεση της διαχείρισης των ελληνοτουρκικών σχέσεων σε άλλες χώρες.

Ανάλογη προσέγγιση υιοθετεί και για τη γαλλική συμμετοχή στο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης GSI.

Τουρκολιβυκό μνημόνιο και συμφωνία με την Αίγυπτο

Για την αντιμετώπιση των συνεπειών του τουρκολιβυκού μνημονίου, ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης εκτιμά ότι θα ήταν θετική η επέκταση της συμφωνίας οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών που υπέγραψαν Ελλάδα και Αίγυπτος το 2020, στο πλαίσιο της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας.

Παράλληλα, παρατηρεί ότι η Λιβύη διατύπωσε αντιρρήσεις για την ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία το 2025, παρότι ήδη από το 2019 είχε καλέσει όσους αμφισβητούσαν νομικά τις θέσεις της να προσφύγουν στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.

Ο Ευάγγελος Βενιζέλος επιμένει ότι οι διεθνείς συνεργασίες μπορούν να ενισχύσουν τη διπλωματική και αμυντική θέση της Ελλάδας, δεν μπορούν όμως να υποκαταστήσουν τις αποφάσεις που η ίδια οφείλει να λάβει.

«Κανείς δεν μπορεί να αναλάβει τις πολιτικές πρωτοβουλίες για λογαριασμό μας»

Κεντρική θέση της παρέμβασής του αποτελεί η ανάγκη η Ελλάδα να είναι προετοιμασμένη όχι μόνο σε στρατιωτικό, αλλά και σε πολιτικό και διπλωματικό επίπεδο.

Ο Ευάγγελος Βενιζέλος υπογραμμίζει ότι ούτε το Ισραήλ ούτε η Γαλλία ούτε η Αίγυπτος μπορούν να αναλάβουν για λογαριασμό της Ελλάδας τις πρωτοβουλίες που απαιτούνται για την οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας με την Τουρκία.

Η επίλυση των σχετικών διαφορών, επισημαίνει, προϋποθέτει είτε συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών είτε προσφυγή σε διεθνή δικαστική διαδικασία.

Κατά την άποψή του, η ελληνική πολιτική ηγεσία πρέπει να διαθέτει την αναγκαία προετοιμασία και να είναι έτοιμη να αναλάβει το πολιτικό κόστος κρίσιμων επιλογών.

Στο σημείο αυτό αναφέρεται και στην εμπειρία της οικονομικής κρίσης, τονίζοντας ότι «πρέπει να λειτουργεί διδακτικά».

Προειδοποίηση για τη μακρά προεκλογική περίοδο

Ο Ευάγγελος Βενιζέλος ολοκληρώνει το άρθρο του εκφράζοντας προβληματισμό για τις επιπτώσεις της παρατεταμένης προεκλογικής περιόδου στη χάραξη της εθνικής στρατηγικής.

Εκτιμά ότι το πολιτικό κλίμα δεν ευνοεί τον αναγκαίο στρατηγικό αναστοχασμό ούτε δημιουργεί αισιοδοξία για την επίτευξη ευρύτερων συναινέσεων.

Υπενθυμίζει, ωστόσο, ότι οι διεθνείς εξελίξεις δεν προσαρμόζονται στους ρυθμούς της εσωτερικής πολιτικής αντιπαράθεσης.

Για τον λόγο αυτό, θεωρεί επιβεβλημένο η χώρα να έχει σαφή επίγνωση των γεωπολιτικών δεδομένων, των ανοιχτών ζητημάτων και των αποφάσεων που ενδέχεται να χρειαστεί να λάβει.