Απόφαση ΣτΕ για ακίνητα κοντά σε ρέματα – Πότε Δημόσιο και δήμοι πληρώνουν αποζημιώσεις

Ευθύνη του Δημοσίου, των Περιφερειών και των δήμων για ζημιές που προκλήθηκαν από παράνομες οικοδομικές άδειες και πολεοδομικές πράξεις κοντά σε μη οριστικά οριοθετημένα ρέματα αναγνωρίζει το Συμβούλιο της Επικρατείας με δύο αποφάσεις του.

Οι αποφάσεις 1177 και 1281/2026 ανοίγουν τον δρόμο για αποζημίωση ιδιωτών —ιδιοκτητών, συνιδιοκτητών και εργολάβων— όταν η ζημιά συνδέεται με παράνομες πράξεις της διοίκησης σε παραρεμάτιες περιοχές εντός ρυμοτομικού σχεδίου.

Πρόκειται, σύμφωνα με τη δημοσιευμένη κάλυψη των αποφάσεων, για μεταστροφή της προηγούμενης νομολογίας του Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου.

Απαραίτητη η οριστική οριοθέτηση του ρέματος

Κεντρικό σημείο των αποφάσεων είναι ότι η δόμηση ή η τακτοποίηση ακινήτων σε παραρεμάτιες περιοχές προϋποθέτει την οριστική οριοθέτηση του ρέματος.

Το ΣτΕ έκρινε παράνομες τις λεγόμενες «προσωρινές» οριοθετήσεις που στηρίζονται στον Κτιριοδομικό Κανονισμό, καθώς, σύμφωνα με το σκεπτικό που δημοσιοποιήθηκε, δεν υπάρχει η απαιτούμενη νομοθετική εξουσιοδότηση για την έκδοσή τους.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

«Cash or Trash»: Ο Κασσελάκης δημοπράτησε οικογενειακά ασημικά για τη στήριξη γυναικών (video)

Υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, μια τέτοια παράνομη διοικητική πράξη μπορεί να θεμελιώσει ευθύνη του Δημοσίου ή νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου και δικαίωμα αποζημίωσης για τον δικαιούχο της οικοδομικής άδειας, τον ιδιοκτήτη ή τον συνιδιοκτήτη του ακινήτου.

Τι έκρινε το ΣτΕ για τα δικαιώματα των ιδιωτών

Το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο δέχθηκε ακόμη ότι οι συγκεκριμένες πολεοδομικές διατάξεις δεν υπηρετούν αποκλειστικά το γενικό συμφέρον, αλλά προστατεύουν και δικαιώματα ή συμφέροντα ιδιωτών.

Αφορούν, μεταξύ άλλων, την έκδοση πράξεων εφαρμογής ρυμοτομικού σχεδίου, προσκύρωσης, τακτοποίησης και αναλογισμού αποζημίωσης, καθώς και οικοδομικών αδειών για ακίνητα κοντά σε ρέματα, με βασική προϋπόθεση να έχει προηγηθεί η οριστική οριοθέτηση.

Με τις δύο αποφάσεις το ΣτΕ έκρινε εσφαλμένες τις σχετικές κρίσεις των κατώτερων δικαστηρίων, ακύρωσε δύο αποφάσεις του Διοικητικού Εφετείου Πειραιά και παρέπεμψε τις υποθέσεις για νέα κρίση.

Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία για περιπτώσεις ακινήτων που βρίσκονται κοντά σε ρέματα και για τα οποία είχαν εκδοθεί διοικητικές ή πολεοδομικές πράξεις χωρίς να έχει προηγηθεί η απαιτούμενη οριστική οριοθέτηση.