ΕΕ: Γιατί ζητά από τους πολίτες να έχουν προμήθειες για 72 ώρες – Τι πρέπει να περιλαμβάνει το σακίδιο έκτακτης ανάγκης

Να μπορούν να καλύψουν τις βασικές τους ανάγκες για τουλάχιστον τρεις ημέρες σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης καλεί τους Ευρωπαίους πολίτες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μέσα από νέες κατευθυντήριες γραμμές που παρουσιάστηκαν στις 3 Νοεμβρίου 2026. Η σύσταση για αυτάρκεια 72 ωρών αφορά την προετοιμασία των νοικοκυριών απέναντι σε φυσικές καταστροφές, εκτεταμένες διακοπές ηλεκτροδότησης ή υδροδότησης και άλλες κρίσεις που μπορεί να επηρεάσουν βασικές υπηρεσίες.

Όπως εξηγούν πηγές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η πρωτοβουλία δεν συνδέεται με κάποια συγκεκριμένη επικείμενη απειλή, αλλά αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας ενίσχυσης της ετοιμότητας των ευρωπαϊκών κοινωνιών.

Η λογική είναι ότι, όταν εκδηλώνεται μια σοβαρή κρίση, οι αρμόδιες υπηρεσίες ενδέχεται να χρειαστούν χρόνο για να οργανώσουν την ανταπόκρισή τους και να φτάσουν στις πληγείσες περιοχές. Στο διάστημα αυτό, τα νοικοκυριά που διαθέτουν βασικά αποθέματα μπορούν να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικότερα τις πρώτες δυσκολίες.

Τι πρέπει να περιλαμβάνει το σακίδιο έκτακτης ανάγκης

Σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές κατευθυντήριες γραμμές, οι πολίτες ενθαρρύνονται να διαθέτουν βασικές προμήθειες που θα τους επιτρέψουν να ανταποκριθούν στις ανάγκες των πρώτων 72 ωρών.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Πέθανε ο Δημήτρης Γ. Μαύρος, συνιδρυτής της MRB, σε ηλικία 83 ετών

• Πόσιμο νερό, σε ποσότητα που να καλύπτει τις βασικές ανάγκες του νοικοκυριού.
• Τρόφιμα μακράς διαρκείας, που μπορούν να καταναλωθούν ακόμη και χωρίς δυνατότητα μαγειρέματος.
• Απαραίτητα φάρμακα, με βάση τις ανάγκες των μελών της οικογένειας.
• Εναλλακτικά μέσα φωτισμού, για περιπτώσεις διακοπής ηλεκτροδότησης.
• Ασφαλείς εναλλακτικές λύσεις θέρμανσης ή ψύξης, ανάλογα με τις συνθήκες και τις διαθέσιμες δυνατότητες.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δίνει παράλληλα έμφαση στην απόκτηση βασικών δεξιοτήτων πρώτων βοηθειών και στην ύπαρξη οικογενειακού σχεδίου αντιμετώπισης έκτακτων περιστατικών.

Οι 72 ώρες αποτελούν ένα ελάχιστο χρονικό σημείο αναφοράς. Δεν σημαίνουν ότι μια κρίση θα διαρκέσει υποχρεωτικά τρεις ημέρες ή ότι οι κρατικές υπηρεσίες θα καθυστερήσουν αντίστοιχο διάστημα να παρέμβουν.

Αντίθετα, στόχος είναι οι πολίτες να μπορούν να αντιμετωπίσουν τις πρώτες συνέπειες μιας κρίσης, επιτρέποντας στις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης να δώσουν προτεραιότητα σε όσους χρειάζονται άμεση βοήθεια.

Λέκκας: Η προετοιμασία δεν πρέπει να προκαλεί φόβο

Θετικά αξιολογεί τις νέες ευρωπαϊκές συστάσεις ο πρόεδρος του Οργανισμού Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας (ΟΑΣΠ), Ευθύμης Λέκκας, επισημαίνοντας ότι συμβάλλουν στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας των πολιτών και των υποδομών.

Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, εξηγεί ότι μια διακοπή ηλεκτροδότησης ή υδροδότησης διάρκειας τριών ημερών είναι ένα ενδεχόμενο που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στον σχεδιασμό αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών.

Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρει την πιθανότητα να διακοπεί η παροχή νερού ή ηλεκτρικού ρεύματος σε μια μεγάλη πόλη εξαιτίας σεισμού, πυρκαγιάς ή άλλου σοβαρού περιστατικού.

Ο ίδιος υπογραμμίζει ότι η προετοιμασία των πολιτών πρέπει να αποτελεί μέρος της καθημερινής πρόληψης και όχι να αντιμετωπίζεται ως ένδειξη ότι επίκειται κάποια καταστροφή.

«Αυτό δεν ενέχει σε καμία περίπτωση τη λογική του εκφοβισμού», διευκρινίζει.

Πέρα από την αυτάρκεια των νοικοκυριών, οι νέες κατευθυντήριες γραμμές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής περιλαμβάνουν ακόμη τρεις βασικές προτεραιότητες: την εκπαίδευση των παιδιών στην αντιμετώπιση κινδύνων, την προσβασιμότητα των διαδικασιών προειδοποίησης και εκκένωσης για τα άτομα με αναπηρία και την αποτελεσματικότερη ενημέρωση των πολιτών, με παράλληλη αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης.

Στο πλαίσιο αυτό, προτείνεται και η καθιέρωση ετήσιας Ημέρας Ετοιμότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 23 Οκτωβρίου, με έναρξη το 2027.

Οι ευρωπαϊκές οδηγίες δεν είναι υποχρεωτικές και δεν προβλέπουν κυρώσεις για τους πολίτες ή τα κράτη μέλη σε περίπτωση μη εφαρμογής τους.

Κάθε χώρα διατηρεί την ευθύνη να οργανώνει τα δικά της μέτρα προστασίας, σύμφωνα με τους κινδύνους και τις ανάγκες της.

Στην Ελλάδα, σύμφωνα με αρμόδιες πηγές της Πολιτικής Προστασίας, δεν υπάρχει προς το παρόν αντίστοιχο ενιαίο πλαίσιο αυτάρκειας 72 ωρών. Υπάρχουν, ωστόσο, γενικές οδηγίες προστασίας για φυσικές καταστροφές, βιομηχανικά ατυχήματα και άλλες καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.

Το μήνυμα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι ότι η στοιχειώδης προετοιμασία μπορεί να περιορίσει τις συνέπειες μιας κρίσης και να ενισχύσει την ασφάλεια των πολιτών, χωρίς να καλλιεργείται ανησυχία για απειλές που δεν έχουν συγκεκριμενοποιηθεί.