Πόσες «πόρτες» υπάρχουν τελικά για την εισαγωγή στα πανεπιστήμια;

Σε συνέχεια του χθεσινού μας crash για το ποιος εγγυάται πλέον το αδιάβλητο των Πανελλαδικών Εξετάσεων και με αφορμή την αποπομπή Τσαβδαρίδη από το κυβερνητικο σχήμα, αξίζει να δούμε συνολικά όλες εκείνες τις διευκολύνσεις που έχουμε ανακαλύψει κατά καιρούς για να μειώνουμε τον βαθμό δυσκολίας στη συμμετοχή των παιδιών μας στις Πανελλαδικές Εξετάσεις.

Καλώς η κυβέρνηση, λειτουργώντας και εδώ πυροσβεστικά όμως και όχι προληπτικά, απαντώντας στην πρωινή ανακοίνωση του ΠΑΣΟΚ, συμφώνησε, με βάση την ανακοίνωση του κυβερνητικού εκπροσώπου, να επανεξετάσει το σύστημα μοριοδότησης για τους αθλητές (να πώς λειτουργεί εποικοδομητικά μια κοινοβουλευτική αντιπολίτευση, κύριοι της κυβέρνησης. Να τα λέμε κι αυτά…).

Μόνο που δεν πρέπει να φτάσουμε και εδώ στο αντίθετο άκρο, όπως συνέβη προ ετών με τη σχεδόν καθολική κατάργηση των προνομίων που δίνονταν απλόχερα στο παρελθόν, τις εποχές των παχέων αγελάδων και πριν από το 2004, σε Ολυμπιονίκες, παγκόσμιους πρωταθλητές και άλλους διακριθέντες αθλητές.

Γιατί το ζητούμενο δεν είναι να καταργήσουμε κάθε πρόβλεψη που αναγνωρίζει μια πραγματική προσπάθεια ή μια αντικειμενική δυσκολία. Το ζητούμενο είναι να διασφαλίσουμε ότι οι εξαιρέσεις έχουν σαφή κριτήρια, ελέγχονται και δεν μετατρέπονται σε προνομιακές διαδρομές για όσους γνωρίζουν πώς να αξιοποιούν τα κενά του συστήματος.

Ας δούμε, λοιπόν, τι προβλέπεται σήμερα με τις εξαιρέσεις των Πανελλαδικών Εξετάσεων.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Ποιος εγγυάται πλέον το αδιάβλητο των Πανελλαδικών Εξετάσεων;

Για τους διακριθέντες αθλητές υπάρχει κλίμακα προσαύξησης μορίων, από 4% έως και 40%, ανάλογα με τη διάκριση και τη σχολή. Μια πρώτη πανελλήνια νίκη, για παράδειγμα, μπορεί να προσφέρει προσαύξηση 10% για την εισαγωγή σε πανεπιστημιακά τμήματα εκτός των σχολών Φυσικής Αγωγής. Οι υποψήφιοι αυτοί συμμετέχουν κανονικά στις Πανελλαδικές, πρέπει να καλύπτουν την Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής χωρίς την προσαύξηση και διεκδικούν πρόσθετες θέσεις.

Υπάρχει, όμως, και το καθεστώς εισαγωγής «άνευ εξετάσεων» για κορυφαίες διεθνείς αθλητικές διακρίσεις, με διαφορετικά δικαιώματα ανάλογα με τη διοργάνωση και τη θέση κατάταξης.

Μια άλλη κατηγορία αφορά υποψηφίους από περιοχές που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές. Για το ακαδημαϊκό έτος 2026–2027 προβλέπεται ειδικό ποσοστό θέσεων 2%, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, μεταξύ των οποίων η συμμετοχή στις Πανελλαδικές, η κάλυψη της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής και η συγκέντρωση τουλάχιστον του 70% των μορίων του τελευταίου εισαχθέντος. Στο θέμα αυτό η στήλη αναφέρθηκε προ καιρού, μετά τις πολιτικάντικες προεκλογικές εντάξεις περιοχών και της Ηπείρου, από την αξιότιμη Υπουργό Παιδείας που έκανε πολλά χατίρια σε κυβερνητικούς βουλευτές, με την επίκληση φυσικών καταστροφών και στην περίπτωση της Ηπείρου, με αφορμή το σεισμό της 8ης Μαρτίου.

Πρόκειται, βεβαίως, για διαφορετικές περιπτώσεις, με διαφορετική κοινωνική και θεσμική αιτιολόγηση. Δεν μπορούν να μπαίνουν όλες στο ίδιο τσουβάλι. Μπορούν, όμως, και πρέπει να ελέγχονται ως προς τη διαφάνεια των διαδικασιών και την ορθότητα των προϋποθέσεων εφαρμογής τους.

Και στο τέλος αυτής της συζήτησης πρέπει να δούμε και άλλου τύπου διευκολύνσεις, όπως οι βεβαιώσεις που επιτρέπουν σε μαθητές να συμμετέχουν στις Πανελλαδικές με προφορική αντί γραπτής εξέτασης, βάσει των προβλεπόμενων διαδικασιών αξιολόγησης, στις οποίες έχουν ρόλο τα ΚΕΔΑΣΥ.

Είναι δεδομένο ότι οι ανάγκες υποστήριξης μαθητών με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες έχουν αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, όπως προκύπτει και από τη διεύρυνση των αναγκών της ειδικής αγωγής. Η εξέλιξη αυτή μπορεί ασφαλώς να εξηγείται με επιστημονικά κριτήρια και δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη οποιασδήποτε παρατυπίας.

Να δούμε, λοιπόν, αν και αυτές οι βεβαιώσεις εκδίδονται με απολύτως ορθά και επιστημονικά τεκμηριωμένα κριτήρια, με επαρκείς δικλίδες ελέγχου και χωρίς περιθώρια παρεμβάσεων διαφόρων ειδών.

Όχι για να αμφισβητήσουμε τα δικαιώματα των παιδιών που πραγματικά χρειάζονται διαφορετικό τρόπο εξέτασης. Αλλά ακριβώς για να τα προστατεύσουμε από οποιαδήποτε σκιά μπορεί να δημιουργήσει η ενδεχόμενη κατάχρηση ενός αναγκαίου θεσμού.

Γιατί είναι προφανές πως στην κοινωνία που ζούμε η λαμογιά και τα λαμόγια έχουν ξεπεράσει πια κάθε όριο φαντασίας. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι δικαιούμαστε να θεωρούμε ύποπτο κάθε μαθητή που αξιοποιεί μια νόμιμη πρόβλεψη.

Σημαίνει ότι οφείλουμε να απαιτούμε από την Πολιτεία κανόνες που δεν αφήνουν περιθώρια αμφισβήτησης, ελέγχους εκεί όπου χρειάζονται και πλήρη διαφάνεια στη χορήγηση κάθε ευεργετήματος.

Να διασφαλίσουμε, στο τέλος, πως για όσο καιρό τέλος πάντων θα έχουμε ακόμα, το συγκεκριμένο σύστημα επιλογής των φοιτητών μας, αυτό θα λειτουργεί απολύτως αξιοκρατικά και δίκαια, χωρίς τρύπες.