Το πολιτικό τραγούδι ζει!

Ένας διάσημος τραγουδιστής που δεν ανακάλυψε χθες την πολιτική. Πολύ πριν η Παλαιστίνη γίνει το θέμα για το οποίο συγκρούεται σήμερα με πανίσχυρους παράγοντες της αμερικανικής βιομηχανίας του θεάματος, είχε μιλήσει μέσα από τα τραγούδια του για τα δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙ+, τον ρατσισμό και τη θέση του λευκού ανθρώπου απέναντι στις φυλετικές ανισότητες.

Ο Macklemore κατά κόσμον Benjamin Haggerty, δεν ανήκει στις μειονότητες των οποίων τα δικαιώματα υπερασπίζεται. Είναι ένας λευκός, ετεροφυλόφιλος Αμερικανός, ένας άνθρωπος που ο ίδιος έχει αναγνωρίσει ότι βρίσκεται στην προνομιούχα πλευρά μιας κοινωνίας με βαθιές φυλετικές ανισότητες.

Υπάρχει ασφαλώς ο περιβαλλοντικός ακτιβισμός, η μάχη κατά της παγκόσμιας φτώχειας και του υποσιτισμού, υπέρ της ειρήνης γενικά… η υπεράσπιση των δικαιωμάτων των γυναικών σε κοινωνίες που εξακολουθούν να τις αντιμετωπίζουν με όρους άλλων αιώνων. Και υπάρχει πάντα η υποψία – ενίοτε η βεβαιότητα – ότι ένα μέρος του ακτιβισμού των διασήμων αποτελεί κομμάτι της κατασκευασμένης δημόσιας εικόνας τους. Είναι εύκολο να υπερασπίζεσαι μια δημοφιλή υπόθεση όταν αυτή προσθέτει πόντους στο προφίλ σου.

Η περίπτωση του Macklemore όμως, έχει σήμερα μια ουσιώδη διαφορά: η θέση του έχει κόστος. Απομακρύνθηκε από την αμερικανική περιοδεία του Ed Sheeran μετά τις φιλοπαλαιστινιακές τοποθετήσεις του. Ο Sheeran δήλωσε ότι η απόφαση δεν ήταν δική του, ενώ ο δισεκατομμυριούχος Robert Kraft, ιδιοκτήτης του Gillette Stadium, επιβεβαίωσε ότι δεν θα επέτρεπε την εμφάνιση του Macklemore στο στάδιο, επικαλούμενος προηγούμενη ρητορική του καλλιτέχνη που ο ίδιος χαρακτήρισε αντισημιτική. Ο Macklemore απορρίπτει αυτή την κατηγορία.

Και τι έκανε μετά; Ανακοίνωσε τη δική του περιοδεία «Free Palestine», με συναυλίες σε Δουβλίνο, Παρίσι και Λονδίνο και με τα έσοδα να κατευθύνονται σε οργανώσεις που στηρίζουν Παλαιστινίους. Παράλληλα έθεσε ένα ερώτημα που ξεπερνά κατά πολύ τον ίδιο: τι συμβαίνει όταν η οικονομική ισχύς μπορεί να καθορίζει ποιες φωνές χωρούν σε μια σκηνή και ποιες πρέπει να αποκλειστούν;

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Πήξαμε στους αναντικατάστατους!

Εδώ ξαναβρίσκουμε κάτι που θεωρούσαμε σχεδόν ξεχασμένο: το πολιτικό τραγούδι.

Την τέχνη που δεν περιορίζεται στην ασφαλή συγκίνηση και στην εμπορική επιτυχία. Την τέχνη που παίρνει θέση, προκαλεί αντιδράσεις και αποδέχεται ότι μπορεί να πληρώσει τίμημα γι’ αυτή. Και ίσως αυτό είναι το πραγματικό ερώτημα που θέτει η περίπτωση Macklemore. Αν η στρατευμένη τέχνη μπορεί ακόμη να αλλάξει τον κόσμο, δύσκολα αποδεικνύεται. Μπορεί όμως να αναγκάσει τον κόσμο να συζητήσει για όσα θα ήταν πολύ πιο βολικό να μείνουν έξω από τη σκηνή.

Και αυτό από μόνο του σημαίνει ότι το πολιτικό τραγούδι είναι εδώ. Και ίσως είναι περισσότερο αναγκαίο από όσο νομίζουμε. Γιατί η μουσική που ακούγεται στα ακουστικά εκατομμυρίων νέων δεν είναι απλώς διασκέδαση. Μεταφέρει πρότυπα, κανονικοποιεί συμπεριφορές, γεννά επιθυμίες, δημιουργεί ταυτίσεις. Ένα σημαντικό κομμάτι της σύγχρονης τραπ και της εμπορικής ραπ έχτισε την επιτυχία του πάνω στο εύκολο χρήμα, τα πανάκριβα αυτοκίνητα, την επίδειξη, τις γυναίκες ως τρόπαια, τα ναρκωτικά και τη λατρεία μιας ζωής χωρίς όρια. Και έγινε εξαιρετικά δημοφιλές.

Τι θα συνέβαινε αν ένα μέρος αυτής της τεράστιας δύναμης χρησιμοποιούνταν για κάτι διαφορετικό; Αν οι στίχοι μιλούσαν περισσότερο για τον πόλεμο, τον ρατσισμό, τη βία, την κοινωνική αδικία, την αξιοπρέπεια και τα δικαιώματα εκείνων που δεν έχουν φωνή; Μπορεί να μην πουλούσαν το ίδιο. Μπορεί να κόστιζαν συμβόλαια, συναυλίες, χορηγούς και μερικά εκατομμύρια προβολές. Αλλά αυτή είναι η τέχνη που έχει κάτι να πει.

Ο Macklemore δεν πρόκειται μόνος του να σταματήσει έναν πόλεμο. Ένας στίχος δεν πρόκειται να εξαφανίσει τον ρατσισμό και μια συναυλία δεν θα διορθώσει τις αδικίες του κόσμου. Μπορούν όμως να κάνουν έναν δεκαοκτάχρονο να αναρωτηθεί, να ψάξει, να αμφισβητήσει, να πάρει θέση. Κι όταν ένας καλλιτέχνης διαθέτει εκατομμύρια ανθρώπους που τον ακούν, αυτό δεν είναι καθόλου λίγο.

Υ.Γ. Δεν το παίζω ειδικός στη μουσική, ούτε πολύ περισσότερο σε είδη που στα αυτιά ενός μεσήλικα σαν κι εμένα μπορεί να ακούγονται κάπως… περίεργα, παρ’ ότι έχω προσωπικά, ευρύτατη γκάμα ακουσμάτων. Ούτε γράφω αυτό το σημείωμα για να επιδοθώ σε δήθεν περισπούδαστες αναλύσεις πάνω σε ένα πεδίο που δεν αποτελεί αντικείμενό μου. Άλλωστε, αυτός δεν είναι ο σκοπός της στήλης. Το crash επιχειρεί, μέσα από διαφορετικά κάθε φορά ερεθίσματα, να προκαλεί προβληματισμό και, γιατί όχι, συζήτηση. Αυτό και μόνο.